Tüberküloz vakaları azalınca Estonya aşı takvimini değiştiriyor

Estonya, düşük tüberküloz vakaları nedeniyle çocukluk aşılama programında değişikliğe hazırlanıyor. Sosyal Bakanlık, mevcut uygulamadaki tüm çocuklara yönelik tüberküloz aşısını, gelecekte yalnızca risk gruplarına yapılacak seçici aşılamayla değiştirmek için çalışma başlattı.

Yeni sisteme geçiş 2028'den önce beklenmiyor

Mevcut bağışıklama programına göre tüm yeni doğanlar, doğumdan sonraki 1 ila 5 gün içinde tüberküloz aşısı oluyor. Ancak bu yıl haziran ayında bağışıklama uzmanları komitesi, seçici aşılamaya geçiş hazırlıklarının başlatılmasını destekleme kararı aldı. Sosyal Bakanlık halk sağlığı departmanı danışmanı Maia-Triin Kanarbik'in ERR'ye verdiği bilgiye göre, Dünya Sağlık Örgütü (WHO), tüberküloz vakasının yüksek olduğu ülkelerde tüm yeni doğanların aşılanmasını öneriyor. Düşük vakalı ülkelerde ise aşının yalnızca belirli risk gruplarıyla sınırlandırılabileceğini belirtiyor. Kanarbik, 'Estonya düşük tüberküloz vakalı ülkeler arasına girdi ve vakalar istikrarlı biçimde azalıyor' dedi.

Bakanlık yetkililerinin yazışmalarına göre, yeni sisteme geçişin 2028'den önce yürürlüğe girmesi beklenmiyor. Kanarbik, Finlandiya ve İsveç gibi birçok Avrupa ülkesinin tüm küçük çocukları aşılamaktan risk grubu bazlı aşılamaya başarıyla geçtiğini ve bu deneyime dayanarak bu değişikliğin çocuklarda hastalık oranını artırmadığını söyledi.

Risk gruplarının belirlenmesi ve eğitim şart

Yeni sisteme geçişin karmaşık bir süreç olduğunu vurgulayan Kanarbik, öncelikle risk gruplarının netleştirilmesi gerektiğini, düzenli bir organizasyonun sağlanması, talimatların güncellenmesi ve sağlık çalışanlarının eğitilmesi gerektiğini ifade etti. Uzmanlarla yapılacak tartışmaların henüz başında olunduğunu belirten Kanarbik, evrensel aşılamanın ne zaman sona ereceğini tahmin etmenin zor olduğunu söyledi.

Bu arada Sosyal Bakanlık, tüm ebeveynlere çocuklarını tüberküloza karşı aşılatmaya devam etmelerini öneriyor. Kanarbik, 'Estonya'da tüberküloz vakaları düşmüş olsa da ilaca dirençli vakaların oranı yüksek ve tüm akciğer tüberkülozu vakalarının yaklaşık yüzde 20'sini oluşturuyor' dedi.

Sağlık Geliştirme Enstitüsü (TAI) verilerine göre, bu yılın ilk altı ayında 28 birincil tüberküloz vakası tespit edildi. 14 yaş altı çocuklarda ise hiçbir birincil vaka görülmedi. Geçen yıl toplam 86, 2024'te ise 88 kişi tüberküloza yakalandı. 2011'de ise bu sayı 316 idi. Sağlık Kurulu verilerine göre, 2025 yılı itibarıyla yeni doğanlarda tüberküloz aşısı kapsamı yüzde 87,6 seviyesinde.