Tartu Üniversitesi'nde sanat eğitiminde çevrimiçi dönem araştırıldı

Tallinn Üniversitesi'nde (Tallinna Ülikool) doktora tezini savunan Antonina Korepanova, COVID-19 pandemisi sırasında sanat derslerinin çevrimiçi ortama taşınmasıyla öğretmenlerin geliştirdiği çözümleri araştırdı. Korepanova, bu deneyimlerden yola çıkarak başka öğretmenlerin de kullanabileceği öğretim kalıpları oluşturdu.

Pandemi döneminde çevrimiçi sanat eğitimi, atölye çalışmalarına zayıf bir alternatif olarak görülüyordu. Ancak araştırma, sanat öğretmenlerinin uzaktan eğitim sırasında bilgisayar ekranı üzerinden etkili sanat öğretimi için gerekli bilgiyi edindiğini ortaya koydu. Öğretmenlerin uzaktan çalışmayla ilgili zorluklarla başa çıkmalarına yardımcı olan çözümler çoğunlukla her öğretmenin kendi deneyimiyle sınırlı kaldı. Korepanova'nın çalışması, iyi çevrimiçi sanat dersi uygulamalarından daha fazla öğretmenin yararlanmasına katkı sağlamayı amaçlıyor.

24 öğretmenle görüşme ve yapay zeka tartışması

Korepanova araştırma kapsamında ABD, Avrupa ve Çin'den 24 üniversite sanat öğretmeniyle görüşmeler yaptı. Görüşülen tüm eğitimciler hem yüz yüze hem de çevrimiçi ders vermişti. Ayrıca yedi öğretmenle üretken yapay zeka konulu bir grup tartışması düzenleyen Korepanova, sonuçları yayımlanmış 48 araştırmayla karşılaştırdı.

Araştırma, sanat öğretmenlerinin çevrimiçi ortamda karşılaştığı 15 sorunu ortaya çıkardı ve bunları altı kategoriye ayırdı. Sorunların bir kısmı görsel sanata özgü olup ayrı çözümler gerektiriyor. Öğretmenler bu sorunlarla baş etmek için üç ana strateji kullandı ve her stratejinin kendine ait öğretim kalıpları grubu var. Her öğretim kalıbı, kısaca bir öğretim sorununu ve öğretmen deneyimine dayalı olarak işe yarayan çözümleri tanımlıyor.

Korepanova, "Yemek pişirmeyle bir paralellik kurarsak, öğretim kalıbı bir tarif gibidir" diye açıkladı. Doktora tezinde hem çevrimiçi öğretime ve sanata özgü kalıpları hem de yapay zeka görüntü araçlarının kullanıldığı kalıpları ele aldı.

Tasarım odaklı düşünme, yani yaratıcı alanlarda yaygın bir sorun çözme yöntemi, sıklıkla sanat eğitiminin temeli olarak kabul edilir. Ancak araştırma, bunun öğretmenlik işinin yalnızca bir kısmını kapsadığını gösteriyor.

Antonina Korepanova, "Sanat öğretmenleri öğrencilere yalnızca fikir üretmede ve nesne yapmada yardımcı olmaz. Aynı zamanda öğrencilerin kişisel ve mesleki gelişimini desteklemeye katkı sağlarlar" dedi. Bu nedenle doktora tezi, öğretim kalıplarını öğretmenlerin ulaşmak istediği öğrenme hedefleriyle ilişkilendiriyor. Bu da belirli bir ders için uygun yaklaşımın seçilmesine yardımcı oluyor.

Doktora tezi, çevrimiçi sanat eğitiminin kendine özgü ancak çözülebilir sorunlar barındırdığını gösteriyor. Öğretmenlerin deneyim paylaşabilmesi için Korepanova, öğretim kalıplarını veri görselleştirme yoluyla sunan açık bir çevrimiçi aracın prototipini oluşturdu. Çözümlerin birçoğu çevrimiçi derslerin yanı sıra sınıfta da kullanıma uygun.

Antonina Korepanova, "Teaching Patterns in a Digitally Mediated Art School" (Dijital Aracılı Sanat Okulunda Öğretim Kalıpları) başlıklı doktora tezini Tallinn Üniversitesi Baltık Film, Medya ve Sanat Enstitüsü'nde 13 Ekim 2026'da savundu. Tezin danışmanları Tallinn Üniversitesi'nden yetişkin eğitimi ve yaygın eğitim profesörü Kai Pata ile kültürel veri analizi profesörü Maximilian Günther Schich'ti. Savunmada Aalto Üniversitesi'nden doçent Juuso Tervo ve L'Aquila Üniversitesi'nden doçent Maka Eradze karşı görüş bildirdi.