Greta Thunberg Fransa'daki okul protestolarına katıldı

İsveçli iklim aktivisti Greta Thunberg, Fransa'da kötü eğitim koşullarına karşı dört haftadır devam eden öğrenci protestolarına katıldı. Thunberg, salı günü Paris'in kuzeyindeki Saint-Denis'te bulunan Paul Eluard Lisesi önünde toplanan öğrencilere katıldı. Bu lise, protesto hareketinin ilk merkezlerinden biri olarak biliniyor.

Fransa genelinde öğretmen sıkıntısı, aşırı kalabalık sınıflar ve bakımsız okul binalarına karşı başlayan gösterilerde yürüyüşler düzenlendi, yüzlerce okul işgal edildi ve zaman zaman polisle çatışmalar çıktı. Reuters'ın aktardığına göre salı sabahı öğrenciler Paris ve diğer şehirlerde çeşitli okulların önünde pankart ve megafonlarla toplandı.

Thunberg, gazetecilere yaptığı açıklamada "Bizi temel haklarını talep eden gençler ilham veriyor" dedi. "İster okulların yetersiz fonlanması, ister iklim krizi, ister sosyal adaletsizlik olsun – gençlerin öne çıkıp geleceği yeniden kendi ellerine almalarının zamanı geldi" diye konuştu.

Şiddet olayları ve polis müdahalesi

Gösteriler çoğunlukla barışçıl geçse de bazı olaylarda şiddet yaşandı. Batıda Nantes, doğuda Strasbourg ve güneyde Marsilya'da büyük kalabalıklar barışçıl şekilde yürüdü. Göstericiler "Biber gazı, ulusal eğitim sisteminin durumundan daha fazla ağlatmıyor" gibi sloganlar taşıyan el yapımı dövizler kullandı.

BFM TV görüntülerinde Strasbourg ve Nantes'te siyah giyimli kişilerle çevik kuvvet polisi arasında çatışmalar görüldü; birçok sokakta biber gazı bulutları oluştu.

Lyon'da yerel yetkililer, ana yürüyüş öncesi düşmanca tavırlı bir grubun mağazaları ve bir benzin istasyonunu yağmalayıp polisle çatışması üzerine organizatörlerden yürüyüşü iptal etmelerini istedi.

Fransa'da sokak protestolarına sık sık polisle çatışma arayan ve mal tahrip eden "casseurs" (kırıcılar) olarak bilinen grupların katılması alışılmadık bir durum değil. Eğitim Bakanlığı'na göre salı günü 214 okul kapalı kaldı; bir hafta önceki benzer protesto gününde bu sayı 800'dü. Bakanlık verilerine göre liselerin yüzde 94,2'si açıktı.

Mali sıkıntı içindeki Fransız hükümeti öğrencilerin sorunlarını çözmek için harekete geçme sözü verdi ancak manevra alanı dar. Kamu borcu ve bütçe açığı nedeniyle borçlanma maliyetleri son yılların en yüksek seviyesine çıkmış durumda.

Hükümet öğrenci endişelerine destek açıklamaları yaparken protestoları bastırmak için çevik kuvvet polisi görevlendirdi. Çıkan çatışmalarda yüzlerce kişi yaralandı ve binlerce kişi gözaltına alındı. Hükümet, bir gencin elini kaybetmesinin ardından geçen hafta şok bombası kullanımını durdurdu.

Seçim öncesi siyasi kutuplaşma

Cumhurbaşkanlığı seçimlerine altı ay kala protesto hareketi ve polisin tutumu, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un ana halef adayları arasında farklı tepkilere yol açtı.

Anketlere göre ikinci tura kalma şansı bulunan sol popülist aday Jean-Luc Mélenchon, salı günü sosyal medyada yaptığı paylaşımda "Polisin gençleri dövmek ve yaralamak için peşinden koşmaktan gücü tükeniyor" dedi. Mélenchon, "Gücü tükenmeyen tek grup ise cesurca protesto eden gençler" diye ekledi ve medyayı polis şiddetinin gerçek boyutunu göstermemekle suçladı. Siyasetçi ayrıca yetişkinlere öğrencilerin korunması için harekete geçme çağrısını yineledi.

Anketlere göre cumhurbaşkanlığı yarışının favorisi olarak gösterilen sağ popülist lider Marine Le Pen ise göstericilerin şiddetini kınadı. Le Pen, okul binalarına zarar verenlerin – reşit olmayanlar söz konusuysa ebeveynlerinin – onarım masraflarını ödemesini istiyor. Hükümet de tam olarak bunu mümkün kılacak bir yasa tasarısı sundu; tasarı şu anda parlamentoda görüşülüyor.