Estonya'da öğrenciler destek için sahte evlilik yapıyor

Estonya Öğrenci Birlikleri (Eesti Üliõpilaskondade Liit) temsilcisi Ragne-Liis Mõttus, öğrencilerin devletten ihtiyaç temelli öğrenim desteği alabilmek için arkadaşlarıyla veya tanıdıklarıyla sahte evlilik yaptığını, ancak mevcut yaşam maliyeti göz önüne alındığında bu desteğin bile yeterli olmadığını belirtti. Mõttus, konuyu Raadio 2 sabah programında değerlendirdi.

Sahte evlilik, kişilerin evlenmeyi kararlaştırdığı ancak gerçekte ortak bir yaşam kurmayı planlamadığı bir düzenleme. Bu yöntem, öğrencinin hane başına gelir hesaplamasını değiştirerek ihtiyaç temelli destek almasını kolaylaştırıyor.

Kaç sahte evlilik olduğu bilinmiyor

Mõttus'a göre bu tür evliliklerin sayısı bilinmiyor. "Ama herkes kendi çevresinde en az bir iki, belki biraz daha fazla kişinin bunu yaptığını biliyor" dedi.

Ancak hane değişikliği otomatik olarak destek almak anlamına gelmiyor. Önceki iş geçmişi ve gelir gibi başka koşullar da değerlendiriliyor. Mõttus, "Örneğin yazın çalışıp çok para kazandıysanız, artık uygun olmayabilirsiniz" diye açıkladı.

Kişi başına ihtiyaç temelli öğrenim desteğinin en yüksek tutarı ayda 440 euro. Buna ek olarak 270 veya 150 euro ek destek alınabiliyor. Mõttus'a göre 270 euroluk destek, aile gelirinin kişi başına 378 euronun altında kalması durumuyla ilişkili. 150 euroluk destekte ise bir ebeveynin maaşının 756 euronun altında kalmasına ve 2022 yılı göreli yoksulluk oranına işaret etti.

Desteğin alınmasında devletin hane gelirini nasıl değerlendirdiği önemli. Sorun, ebeveynlerden birinin evden ayrılmış olması, iyi kazanması ancak çocuğunu desteklememesi durumunda ortaya çıkabiliyor. Mõttus, "O zaman devlet, sen zenginsin, tek başına idare etmelisin diye bakıyor" dedi.

Böyle durumlarda öğrenci günlük masraflarını kendi karşılamak zorunda olsa da destekten mahrum kalabiliyor. Bu nedenle sahte evlilik veya aileden ayrı hane kurmak, destek koşullarını değiştirmek için bir yol olarak görülebiliyor.

Üniversite bitirmek iş garantisi vermiyor

Mõttus, en yüksek destek alınsa bile ekonomik geçimin kolay olmadığını vurguladı. "Bugünkü yaşam maliyetiyle bununla başa çıkmak oldukça zor. Ama işi kolaylaştırıyor. Nedeni de bu" dedi.

Ona göre ihtiyaç temelli öğrenim desteği şu anda birçok öğrenci için ana mali destek. Çünkü birkaç yıl önce performans bursu sistemi de değişti ve yüksekokullar öğrencilere hangi destekleri sunacakları konusunda daha fazla karar serbestliğine sahip oldu.

Mõttus, "Eskiden devlet okullara burs vermeleri için biraz para veriyordu. Şimdi bu tamamen gönüllü, yani her okul öğrencilerine hangi destekleri sunacağına kendisi karar veriyor" diye açıkladı.

Bazı yüksekokullar hâlâ performans bursu ödüyor, ancak birçoğu artık ödemiyor. Bu nedenle öğrencilerin mali olanakları kısmen okudukları okula bağlı. Örneğin İç Güvenlik Akademisi ve Savunma Kuvvetleri Akademisi öğrencileri eğitim süresince yurt ve maddi ödeme alıyor. Bu desteğin koşulu, öğrencilerin mezuniyet sonrası ilgili pozisyonda çalışması. Diğer üniversite ve yüksekokullarda böyle bir sistem yok.

Son zamanlarda üniversite mezuniyetinin otomatik olarak alanla ilgili iş bulmayı garanti etmediği de gündeme geldi. Başlıca engellerden biri iş deneyimi eksikliği; işverenler adayların önceki deneyimini değerlendiriyor, ancak öğrenciler eğitim sırasında bunu yeterince edinemiyor.

Mõttus, "Üniversite eğitimi boyunca belki bir kez staja gidersiniz ve deneyiminizin temeli budur. Okul sırasında seçtiğiniz alanda çalışamazsınız, yani alan dışı işlerde çalışırsınız, bu yüzden deneyim kazanamazsınız" dedi.

Bu nedenle mezuniyet sonrası gençlerin beklediği kadar çok iş fırsatı açılmayabilir. Mõttus'a göre bu durum alan seçimlerini de etkiliyor: bazı öğrenciler daha eğitime başlarken ilgili alanda iş bulma olasılığını gözetiyor.

"Ve iş piyasasına çıkıp okulu bitirdiğinizde her yerde kapıların açılacağını umuyorsunuz, ama bu her zaman böyle olmayabilir" diye ekledi.

Kaynak: "R2 hommik", söyleşiyi Margus Kamlat ve Bert Järvet yaptı.