Şeker ikameleri farelerin gen ifadesini değiştirdi

Şili Üniversitesi'nden bilim insanlarının yaptığı yeni bir araştırma, sukraloz ve stevia gibi popüler kalorisiz tatlandırıcıların bağırsak mikrobiyomunu ve gen ifadesini değiştirdiğini, bu değişikliklerin tatlandırıcıları hiç tüketmemiş sonraki nesillere bile aktarılabildiğini ortaya koydu.

Araştırmanın yöntemi ve bulgular

Araştırmacılar, tatlandırıcıların uzun vadeli etkilerini kemirgenler üzerinde inceledi. 47 fareyi üç gruba ayırdılar ve gruplara ya saf su ya da insanların normal tüketimine karşılık gelen miktarda sukraloz veya stevia verdiler. Ardından, yalnızca normal su içen iki sonraki nesli de gözlemlediler.

Sonuçlar, tatlandırıcıların etkisiyle bağırsak bakterilerinde faydalı kısa zincirli yağ asitlerinin miktarının azaldığını gösterdi. En önemlisi, iki tatlandırıcının etkisinin farklı olduğu ve sukralozun etkisinin steviadan daha güçlü ve kalıcı olduğu ortaya çıktı.

Nesiller arası etkiler

Sukraloz grubunun torunlarında gen değişiklikleri iki nesil sonra bile belirgindi. Ayrıca, sukraloz tüketen farelerin birinci ve ikinci nesil erkeklerinde kan şekeri seviyesinin düzenlenmesinde bozukluklar görüldü. Stevianın etkisi ise bir nesilden fazla aktarılmadı.

Bu nasıl mümkün olabilir? Tatlandırıcılar bağırsak bakterilerinin normal aktivitesini bozarak mikroorganizmaların vücut için önemli olan yağ asitlerini daha az üretmesine neden oluyor. Bu bileşikler gen düzenlenmesinde rol oynadığından, eksiklikleri epigenetik değişikliklere yol açıyor.

Bilim insanları, bulguların metabolizma ve inflamatuar süreçlerin düzenlenmesinde erken biyolojik uyarı işaretleri olduğunu belirtiyor. Ancak fareler üzerinde yapılan deneylerin, tatlandırıcıların insanlarda aynı süreçlere yol açtığını kanıtlamadığını vurguladılar. Sonuçlar Frontiers in Nutrition dergisinde yayımlandı.