Moderna ve Merck'in kişisel kanser aşısı etkili çıktı

ABD'li ilaç şirketleri Moderna ve Merck, deneysel mRNA tabanlı kanser aşısının yüksek riskli melanom hastalarında kanserin nüksetmesini veya yayılmasını önlediğini duyurdu. Şirketlerin açıklamasının ardından Moderna'nın hisseleri iki katından fazla değer kazanırken, Merck'in hisseleri yüzde 10'dan fazla arttı. The Wall Street Journal'a göre iki şirketin toplam piyasa değeri 50 milyar doların üzerinde arttı.

Çalışmaya ameliyatla tümörü çıkarılmış melanom hastaları katıldı. Amaç, hastalığın geri gelme riskini azaltmaktı. Şirketler, kişisel kanser aşısı intismeran'ı (mRNA-4157) Merck'in popüler immünoterapi ilacı Keytruda ile birlikte test ettikleri geç evre klinik çalışmanın ana hedefine ulaştığını, yani yüksek riskli hastalarda kanserin tekrarlamasına kadar geçen süreyi uzattığını bildirdi. Çalışma ayrıca hastalığın diğer organlara yayılmasını önleme amacını da karşıladı.

Merck Onkoloji Bölümü Başkan Yardımcısı Jane Healy, "Bunun yepyeni bir alanın başlangıcı olduğunu hissediyorum" dedi. Şirketler, hastaların kanserin ilerlemesi olmadan ne kadar yaşadığı veya ortalama yaşam süreleri hakkında kesin veriler paylaşmadı. Detaylı sonuçların bu yıl ilerleyen zamanlarda tıbbi bir konferansta sunulması bekleniyor.

Kişisel kanser aşısının geleceği

Bu sonuçlar, kişisel mRNA kanser tedavisinde başarılı geç evre klinik çalışmanın ilk örneği olarak kabul ediliyor ve on yıllardır süren, belirli bir hastanın tümör mutasyonlarına göre uyarlanmış tedaviler geliştirme çabalarını doğruluyor. Moderna için bu sonuçlar, 240 milyar dolarlık kanser ilacı pazarına giriş yolunu açabilir. Şirket, Covid-19 aşılarına bağımlılığını azaltmak ve satışları düşen ürünlerinin yerine geçecek ürünler bulmak istiyor.

Moderna CEO'su Stéphane Bancel, "Artık bir onkoloji şirketiyiz. Noel'e kadar dört yıl içinde ilk kez satışları artan bir şirketimiz olabilir" dedi. Merck için ise bu, dünyanın en çok satan ilacı Keytruda'nın patentinin yakında sona erecek olmasının etkisini hafifletebilecek yeni bir ürün anlamına geliyor.

Aşının çalışma prensibi ve üretimi

Melanom çalışmasında 1000'den fazla hasta izlendi ve rastgele iki gruba ayrıldı: bir grup yaklaşık bir yıl boyunca intismeran ve Keytruda kombinasyonu alırken, diğer grup sadece Keytruda aldı. Bulaşıcı hastalıklara karşı kullanılan geleneksel aşılardan farklı olarak intismeran, tek bir kişi için üretilen kişisel bir tedavi aşısıdır.

Süreç, yüksek riskli melanomun cerrahi olarak çıkarılmasından sonra başlar. Doktorlar hastadan kan örneği ve tümör biyopsisi alır ve kanserin genetik profili analiz edilir. Bilim insanları, kanser hücrelerinde doğal olarak oluşan ve bağışıklık sistemini harekete geçirme olasılığı yüksek olan eşsiz mutasyonları arar. Bu mutasyonlar mRNA'ya kodlanarak aşı üretilir. Süreç, biyopsiden yaklaşık altı hafta sürer. Bu arada hastalar ameliyattan iyileşir ve kişisel aşıları hazır olana kadar hastalığı kontrol altında tutmak için Keytruda tedavisine başlar.

Moderna ve Merck, kişisel mRNA kanser aşıları üzerinde çalışmaya 2016 yılında başladı. Melenomda başarı elde etmelerinin nedeni, bu tümörlerin genellikle çok sayıda mutasyon içermesidir. Şu anda mesane, akciğer ve böbrek kanseri gibi diğer kanser türlerinde de çalışmalar sürüyor. Uzmanlar, bu sonuçların diğer kanser türleri için de umut verici olduğunu söylüyor.

Ancak Citigroup analisti Geoff Meacham, aşının daha geniş ticari potansiyelini değerlendirmenin, hastaların tedaviye nasıl yanıt verdiğine dair daha fazla veri olmadan zor olduğunu belirtiyor. Yaygın kullanım için aşının diğer tümör türlerinde de benzer etkinlik göstermesi ve kişisel ilaç üretiminin ölçeklenebilmesi gerekiyor.

Daha önceki çalışma sonuçları, aşı ve Keytruda kombinasyonunun, yalnızca Keytruda ile karşılaştırıldığında melanomda nüks veya ölüm riskini yüzde 49 azalttığını gösteriyordu. Moderna ayrıca yakın zamanda mRNA tabanlı grip aşısı için de onay aldı.

Kişisel kanser aşılarının üretimi karmaşık ve pahalıdır. Ayrıca onay alındıktan sonra hastaların bu aşılara erişiminin ne kadar kolay olacağı belirsiz. Şu anda FDA tarafından onaylanan tek tedavi edici kanser aşısı, prostat kanseri tedavisinde kullanılan kişisel immünoterapi Provenge'dir.