Mantar zehirlenmesinden şüpheleniyorsanız hemen yardım isteyin

Estonya Sağlık Kurulu'na bağlı Zehir Bilgi Merkezi'nin hemşire danışmanı Ruth Kastanje, mantar yedikten hemen sonra başlayan rahatsızlıkların nispeten hafif seyrettiğini, ancak saatler sonra ortaya çıkan belirtilerin hayati tehlike oluşturabileceğini belirtti. Kastanje, "R2 Hommik!" programında, ölümcül mantar zehirlenmesi şüphesinde derhal 200 aktif kömür tableti alınması gerektiğini söyledi.

Kastanje, bu yazın mantar açısından zayıf geçtiğini, ancak yine de zehirli mantar bulanlar olduğunu ve son olarak hafta sonu Läänemaa'da yeşil veya beyaz zehirli mantar (Amanita) türlerine rastlandığını aktardı.

Belirtiler ne zaman ortaya çıkar?

Mantar zehirlenmesinin ilk belirtileri aynı gün ya da mantar gece yenmişse ertesi günün ilk saatlerinde görülür. Kastanje, "Mantar yedikten altı ila sekiz saat sonra şiddetli sindirim bozukluğu başlar" dedi. Ardından kısa süreli bir rahatlama yaşanır; bu dönem birkaç gün sürebilir ve sonrasında durum ciddi şekilde kötüleşir. Şiddetli halsizlik, bulantı, kusma ve bilinç kaybı meydana gelebilir; bu durumda organ hasarı oluşmuş demektir.

Uzman, mantar yedikten sonra rahatsızlanan kişilerin ne yediklerini ve mantarların nasıl hazırlandığını gözden geçirmelerini öneriyor. Mantarın iyi pişirilip pişirilmediği, ne kadar bekletildiği veya bayat olup olmadığı önemli. Ayrıca bazı kişilerin sindirim sisteminin mantarları hiç tolere edemediğini hatırlatan Kastanje, bu tür kişilerin her yıl benzer sorunlar yaşayabileceğini ifade etti.

Aktif kömürün önemi

Genellikle aktif kömürün ilk birkaç saat içinde etkili olduğu söylenir; ancak Kastanje, amatoksin gibi yavaş etkili toksinler içeren mantarlarda bu sürenin 12 ila 24 saate kadar uzayabileceğini belirtti. "Hâlâ faydası var. İlk doz, bir sorun olduğunu anladığınız anda alınmalı. Ölümcül zehirlenme şüphesinde hemen 200 tablet alın; daha küçük dozun etkisi olmaz" dedi. Süt içmek gibi halk arasında yaygın yöntemlerin ise mantar zehirleri üzerinde hiçbir etkisi olmadığını vurguladı.

Kastanje, mantar toplamaya gitmeden önce iyi bilinen türlerin sayısını netleştirmeyi öneriyor: "Ormanda 'bu nedir' diye tahmin yürütmemek gerekir. Bilinmeyen mantarlar eve getirilmemeli." En ufak bir şüphede 16662 numaralı zehir danışma hattından bilgi alınabileceği belirtiliyor.