Estonya'daki üniversiteler ek bütçenin yetersizliğinden şikayetçi

Estonya hükümeti, önümüzdeki yıllarda üniversite çağına ulaşacak rekor büyüklükteki lise mezunu kohortları için ek fon ayırdı. Ancak üniversiteler, ayrılan bütçenin ihtiyacın yalnızca yaklaşık üçte ikisini karşıladığını ve birçok adayın yer bulamayacağını belirtiyor.

Hükümet, önümüzdeki dört yıl boyunca yükseköğretime yılda yaklaşık 13 milyon euroluk ek fon ayıracak. Aynı zamanda, üniversitelere daha önce vaat edilen faaliyet desteği artışı yaklaşık 9 milyon euro azaltılacak.

"Yeni fon gerçekte 3 milyon euro"

Tartu Üniversitesi akademik işlerden sorumlu rektör yardımcısı Aune Valk, "Bu 13 milyon euro aslında bir el çabukluğu, çünkü gerçek ek fon sadece 3 milyon eurodan biraz fazla. Sorun çözülmüyor. Önümüzdeki üç yıl içinde lise mezunlarının sayısı ciddi şekilde artacak. Lise mezunlarına 'beş yıl ara verin, sonra üniversiteye gelin' diyemezsiniz" dedi.

Valk, Tartu Üniversitesi'nin ek fonla 2027'de öğrenci sayısını artırabileceğini, ancak sonrasında durumun zorlaşacağını sözlerine ekledi. Valk, "Endişe verici olan, öğrencilerin sadece bir yıl değil, alana bağlı olarak üç, beş veya altı yıl eğitim görmesi" diye konuştu.

Eğitim Bakanlığı ise bu miktarın üniversitelerin tüm ihtiyaçlarını karşılamaya yeterli olması gerektiğini savunuyor. Bakanlığın yükseköğretim kıdemli danışmanı Margus Haidak, "Bu toplam, öğrencilerin lisans veya uygulamalı yükseköğretim programlarında en az üç yıl eğitim gördüğünü hesaba katıyor. Örneğin tıp öğrencileri altı yıl okuyor. Bu dikkate alındı" dedi.

Bakanlığa göre faaliyet desteğindeki kesinti kaçınılmaz. Haidak, "Devletin son dört yılda önemli kesintiler yaptığı dönem boyunca yükseköğretimin faaliyet desteğini yine de artırmayı başardık. Şimdi toplumun geri kalanıyla dayanışma içinde olmak için bu kesintiyi kabul etmek zorundayız" ifadelerini kullandı.

Hedefe ulaşmak zor

Estonya'nın hedefi, 2035 yılına kadar 25-34 yaş arası yetişkinlerin neredeyse yarısının yükseköğrenim görmüş olması. Tallinn Teknoloji Üniversitesi rektörü Tiit Land'e göre bu hedefe ulaşmak mümkün değil.

Land, "Mevcut devlet finansmanı düzeyiyle kesinlikle hayır. Bugün bu oran yüzde 41. Mevcut finansman modeliyle bu gerçekçi değil, yani modeli yeniden gözden geçirmemiz gerekiyor. TalTech açısından yüksek lisans programlarına öğrenim ücreti getirilebilir" dedi.

Paranın üniversiteler arasında nasıl dağıtılacağı ve hangi alanlara destek verileceği Kasım ayında kararlaştırılacak. Haidak, "Öncelik en fazla iş gücü talebi olan alanlarda; yani araştırmaların en büyük sıkıntıyı gösterdiği alanları tercih ediyoruz. Ancak gençler yüksek talep gören alanların dışında da okumak istediğinden, ek fonun bir kısmı bu alanlara da gidecek" dedi.