Estonya'da yeni mekânsal plan 2050'yi hedefliyor

Estonya, 2050'ye kadar ülkenin mekânsal gelişim yönünü belirleyen yeni ulusal mekânsal planı hazırladı. Plan Salı gününden itibaren kamuoyunun görüşüne açıldı. Belediyeler, stratejinin kâğıt üzerinde kalmamasını ve özellikle kırsal alanlara gerçek yatırım olarak yansımasını bekliyor.

Ekonomi ve Sanayi Bakanı Liina Vahtras, gelişmenin giderek başkent çevresinde yoğunlaştığı bir dönemde, bölgeler arasında daha dengeli bir yerleşim dağılımını destekleyecek isabetli mekânsal kararlara ihtiyaç duyulduğunu belirtti.

Planın iki anahtar kelimesi: denge ve kompaktlık

Ekonomi Bakanlığı Planlama Genel Müdür Yardımcısı Ivan Sergejev, ulusal planın anahtar kelimelerini denge ve kompaktlık olarak özetledi. Sergejev'e göre amaç, insanların illa Tallinn'e taşınmak zorunda kalmadan Estonya'nın her yerinde yaşayıp çalışabilmesi. Bunun için bölgesel merkezlerin hem yaşam hem de iş olanağı sunacak kadar güçlü olması gerekiyor.

İkinci anahtar kelime olan kompaktlığı Sergejev, bütçe açısından da çevre ve hizmetlere erişim açısından da daha sürdürülebilir bir gelişme biçimi olarak tanımladı: Yeni altyapı inşa etmek yerine mevcut olanı kullanmak mümkün oluyor. Kısaca hedef, insanları hizmetlere daha yakın yaşamaya teşvik etmek. Ancak bu, herkesin şehirde yaşaması gerektiği anlamına gelmiyor.

Sergejev, belediyelerin gelişim planlarken yayılmak yerine yoğunluğu hedeflemesi gerektiğini söyledi. Yayılma, beraberinde yeni okul, anaokulu gibi yeni altyapı inşasını getiriyor ve mevcut yapılar yeniden kullanılamıyor. Sergejev, fikrin insanları şehirlere itmek olmadığını, hizmetlerin zaten farklı düzeylerde sunulduğunu ekledi: Bazı hizmetler neredeyse her küçük yerleşimde erişilebilirken bazıları yalnızca bölgesel merkezlerde bulunuyor.

Bölgesel merkez sayısı 10'dan 15'e çıkarıldı

Şehirler ve Belediyeler Birliği Genel Müdür Yardımcısı Heiki Hepner, kurumun gelişmenin kompaktlığa yönelmesi gerektiği görüşüne genel olarak katıldığını söyledi. Hepner, yüksek nitelikli doğal arazinin en son kullanılması ve önce diğer tüm seçeneklerin tüketilmesi gerektiğini belirtti.

Belediyeler mekânsal planlamada özerkliğin önemini de vurguluyor. Hepner'ın aktardığına göre plan başlangıçta on bölgesel merkez öngörüyordu; belediyelerin baskısıyla bu sayı 15'e çıkarıldı. Hepner, planın bu anlamda doğru yönde ilerlediğini, artık tüm illerde gelişmeyi hak eden 15 bölgesel kentin yanı sıra kuzeydoğu Estonya'da dört kasabadan oluşan ayrı bir küme bulunduğunu ifade etti.

Hepner, planın öncelikleri ve yönleri belirlediğini, ancak devletin somut adımlarla takip etmesi gerektiğini ekledi. Ona göre finansman ve kamu hizmetlerinde adım atılması, toplu taşımanın güçlendirilmesi kritik. Raylı ulaşım planın öne çıkan başlığı olsa da Rail Baltic projesi şu anda askıda, Haapsalu hattı tamamlanmadı ve Tartu yönünde henüz hızlı hareket edilemiyor. Hepner, bu darboğazların nasıl aşılacağını gösterecek pratik bir eylem planına ihtiyaç olduğunu söyledi.

Ulusal mekânsal plan riigiplaneering.ee adresinde görülebiliyor ve 4 Kasım'a kadar görüş bildirilebiliyor.