Estonya'da hekimler ile bakan, hasta gizliliği konusunda karşı karşıya

Estonya Tabipler Birliği, Sosyal İşler Bakanı Karmen Joller'e (Reform Partisi) açık bir mektup göndererek polisin ve diğer devlet kurumlarının hasta kayıtlarına erişebilmesinden duyduğu endişeyi dile getirdi. Hekimler, hasta-hekim ilişkisinin güvene dayandığını ve hasta gizliliğinin tıp etiğinin temel ilkesi olduğunu vurguladı. Hastaların sağlık bilgilerini hekimle paylaşırken bunun başkalarına ulaşmayacağından emin olması gerektiği belirtildi.

Birlik Başkanı Neeme Tõnisson, "Polisin ve diğer devlet kurumlarının sağlık kayıtlarına erişebildiği mevcut durum kabul edilemez ve tüm sağlık sistemine duyulan güveni tehdit ediyor. Bilgiler bir veri tabanına girildikten sonra da hasta gizliliği korunmalıdır" dedi.

Sağlık bilgi sistemi ve onun yöneticisi TEHIK, sosyal işler bakanının yetki alanına giriyor. Bakan, bu verilerin korunmasından sorumlu.

Birlik, Bakan Karmen Joller'den hastaların rızası olmadan devlet bilgi sistemleri üzerinden sağlık kayıtlarına erişimin durdurulmasını talep ediyor. Birlik, yasada açıkça tanımlanacak istisnai durumlarda erişimin mahkeme kararı gerektirmesi gerektiğini savunuyor.

Bakan: yasal düzenleme zaten hazırlanıyor

Joller sosyal medyada yaptığı açıklamada, "Tabipler Birliği burada açık bir kapıyı zorluyor, çünkü Adalet ve Dijital İşler Bakanlığı ile birlikte bir yasa değişikliği taslağı zaten hazırlanıyor ve yakında hükümetin önüne gelecek. Bunu çok iyi biliyorlar" ifadelerini kullandı.

Joller, TEHIK'in yanlış bir şey yapmadığını, mevcut yasaya uygun hareket ettiğini ve etmeye devam ettiğini söyledi. Ayrıca, çalışanları bazen yeterli gerekçe olmadan sağlık kayıtlarını talep eden Politsei- ja Piirivalveamet'in (Estonya Polis ve Sınır Muhafız Kurumu) uygulamalarını zaten değiştirdiğini ekledi.

Joller, sistemler ne kadar iyi olursa olsun insanların her zaman zayıf nokta olacağını vurguladı ve bu konuda hekimlerin temsil kuruluşundan da katkı beklediğini belirtti.

Bakan, birliğin sosyal medyada hastaların sağlık bilgilerini paylaşan sağlık çalışanlarına eğilmesini istedi. Joller, birliğin üyelerine bir konferansta, eğitim oturumunda veya başka bir yerde hasta hikayelerini paylaşmanın, hastanın yazılı ve çoğaltılabilir bir onayını gerektirdiğini hatırlatması gerektiğini söyledi. Bu onayın, kişinin bilgilerinin nerede, ne zaman ve nasıl kullanılacağını açıklaması gerektiğini belirtti. Ayrıca birliğin üyelerine, belirli bir kişinin belirli bir hekimin hastası olduğunu dahi açıklayamayacaklarını vurgulamasını beklediğini dile getirdi.

Joller, Andmekaitse Inspektsioon'un (Estonya Veri Koruma Denetimi) da hasta gizliliğinin yalnızca teşhisi değil, tedavi sırasında bir kişi hakkında öğrenilen tüm bilgileri kapsadığını söylediğini hatırlattı. "Bilgilerin açıklanması hastanın rızasını veya açık bir yasal dayanağı gerektirir. Bazı hekimlerin davranışlarının soruşturma açılmasını gerektirip gerektirmediğini belirlemek için AKI'den değerlendirme yapmasını istedim. Tabipler Birliği neden bunu kendisi yapmıyor?" diye yazdı.