Estonya'da hekimler sağlık verilerine erişimi protesto etti

Estonya Tabipler Birliği, Sosyal İşler Bakanı Karmen Joller'e (Reform Partisi) açık bir çağrı göndererek, Politsei- ja Piirivalveamet (Estonya Polis ve Sınır Muhafaza Kurumu) ile diğer devlet kurumlarının hasta verilerine erişebilmesinden duyduğu endişeyi dile getirdi. Bakan Joller ise yasa değişikliğinin halihazırda hazırlandığını belirtirken, hasta gizliliğini ihlal etmekle hekimleri suçladı.

Hekimler: Güven ilişkisi tehlikeye giriyor

Hekimler, hekim-hasta ilişkisinin güvene dayandığını ve hasta gizliliğinin tıp etiğinin temel taşlarından biri olduğunu vurguladı. Hastanın, sağlık verilerini hekimle paylaşırken bu bilgilerin başkalarının eline geçmeyeceğinden emin olması gerektiği belirtildi.

Tabipler Birliği Başkanı Neeme Tõnisson, sağlık verilerine polisin ve diğer devlet kurumlarının erişebildiği mevcut durumun kabul edilemez olduğunu ve tüm sağlık sisteminin güvenilirliğini riske attığını söyledi. Tõnisson, hasta gizliliğinin bilgi sistemine girildikten sonra da korunması gerektiğini ifade etti.

Sağlık bilgi sistemi ve sistemin idarecisi TEHIK (Estonya Sağlık ve Refah Bilgi Sistemleri Merkezi), verilerin korunmasından sorumlu olan sosyal işler bakanının yetki alanına giriyor.

Bakan: Yasa değişikliği zaten hazırlanıyor

Tabipler Birliği, Sosyal İşler Bakanı Joller'den hasta onayı olmaksızın devlet bilgi sistemleri üzerinden sağlık verilerine erişimin durdurulmasını ve erişimin yalnızca kanunda açıkça belirtilen istisnai durumlarda mahkeme kararıyla verilmesini talep etti.

Joller, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, Tabipler Birliği'nin açık kapıyı zorladığını, çünkü yasa değişikliğinin Adalet ve Dijital İşler Bakanlığı ile işbirliği içinde zaten hazırlandığını ve kısa süre içinde hükümete sunulacağını belirtti.

Bakan'a göre TEHIK mevcut hukuki çerçeveye uygun hareket ettiği için bir hata yapmadı. Joller, sağlık verilerini kimi zaman yeterince gerekçelendirmeden talep eden Polis ve Sınır Muhafaza Kurumu'nun bugüne kadar uygulamasını değiştirdiğini de ekledi.

Joller ayrıca sistemlerin ne kadar iyi olursa olsun zayıf halkanın her zaman insan olduğunu vurguladı ve hekimlerin temsil örgütünden bu konuda katkı beklediğini ifade etti.

Bakan, Tabipler Birliği'nin dikkatini hastaların sağlık verilerini sosyal medyada paylaşan sağlık çalışanlarına çekmesini ve onları uyarmasını istedi. Joller, bir konferansta veya eğitimde bile hasta hikayelerinin paylaşılması için kişiden yazılı ve tekrarlanabilir biçimde onay alınması, bu onayda verinin nerede, ne zaman ve nasıl kullanılacağının açıklanması gerektiğini belirtti.

Bakan, belirli bir kişinin belirli bir hekimin hastası olduğu bilgisinin bile açıklanmaması gerektiğini sözlerine ekledi.

Joller, Veri Koruma Denetim Kurumu'nun (AKI) da hasta gizliliğinin yalnızca teşhisi değil, tedavi sürecinde kişi hakkında öğrenilen tüm bilgileri kapsadığını ortaya koyduğunu hatırlattı. Verilerin açıklanması için hasta onayı veya açık yasal dayanak gerektiğini belirten Joller, bazı hekimlerin davranışlarını değerlendirmesi ve gerekirse işlem başlatması için AKI'ye kendisinin başvurduğunu, Tabipler Birliği'nin neden aynı adımı atmadığını sordu.