Estonya'da hastane yöneticileri ve doktorlar sağlık bütçesi planını gerçekçi bulmuyor

Sosyal Bakan Karmen Joller, Estonya Sağlık Sigortası Fonu'nun (Tervisekassa) on milyonlarca avroluk bütçe açığını birkaç yıl içinde kapatmanın mümkün olduğunu söyledi. Joller, bunun için sosyal vergi tahsilatının iyileşmesi ve sağlık çalışanlarının maaş artışlarının ertelenmesi gerektiğini belirtti. Ancak hem hastane yöneticileri hem de doktorlar bu hedefe ulaşmanın imkânsız olduğunu düşünüyor.

Sosyal Bakan'dan bütçe açığı açıklaması

Tervisekassa, yıllardır insanların tedavisi için vergilerden toplanan gelirden daha fazla harcama yapıyor. Bu yıl açık yaklaşık 90 milyon avro. Buna rağmen Tervisekassa, birkaç yıl içinde gelir ve giderleri dengelemeyi planlıyor. Sosyal Bakan Karmen Joller'e göre bu mümkün, çünkü sosyal vergi tahsilatı şu ana kadarki dönemde arttı. Bütçe açığını kapatmaya yardımcı olması için sağlık çalışanlarının maaş artışının da gelecek yılın nisan ayından 2028'e ertelenmesi öngörülüyor.

Joller, "Hizmetleri kısmak ile maaş artışını yavaşlatmak arasında bir seçim yapmak zorundayız. Şunu hemen söyleyeyim: Tervisekassa, doktorların ve hemşirelerin maaşlarına karar vermiyor. Bunu işverenler ve çalışanlar belirliyor. Ancak Tervisekassa'nın fiyatlarına asgari ücret bileşeni dahil ve bu bileşenin artışını Tervisekassa dokuz ay ertelemeye karar verdi" dedi.

Hastane yöneticilerinden tepki

Kuzey Estonya Bölge Hastanesi (Põhja-Eesti Regionaalhaigla) Genel Müdürü Agris Peedu, Cuma günü açıklanan hedefin - açığı gelecek yıl yarıya indirme sözünün - gerçekçi olmadığını söyledi. Bakanın dijital ve yapay zekâ çözümlerinden büyük tasarruf beklediğini ancak Peedu'ya göre bunun gerçekçi olmadığını ifade etti. Peedu, "Hastanelere bu konuda hiçbir örnek bile sunulmadı. Bu tür çözümlerle 2027'de tasarruf sağlamak isteniyorsa, bunların büyük sağlık hizmeti sağlayıcıları tarafından pilot uygulamalarla test edilmiş olması gerekir. Test edilmedi" dedi.

Hastane yöneticisi, sağlık çalışanlarının maaş artışının ertelenmesini de doğru bulmuyor. 2025'te maaş artışı yaklaşık yüzde 5 iken bu yıl sadece yüzde 1,5 oldu.

Doktorlar: Çalışanlarımız özel kliniklere gidiyor

Estonya Doktorlar Birliği (Eesti Arstide Liit) Genel Sekreteri Katrin Rehemaa, "Tervisekassa ve sosyal bakanın amacı, Tervisekassa bütçesini dengelemek ama insanlara tıbbi bakım sağlamak değil. İnsanları doktorlar, hemşireler ve uzmanlar tedavi ediyor ve maaşlarının bütçeden çıkarılması, onların emeğinin değerli olmadığı ve devlet sağlık sisteminde istemedikleri açık bir mesaj" dedi. Rehemaa, Estonyalı doktorların daha önce daha iyi maaş için Finlandiya'ya gittiğini, şimdi ise özel kliniklere yöneldiğini belirtti.

Joller'in parti arkadaşı, aile hekimi ve Riigikogu (parlamento) üyesi Eero Merilind, "Seçimden önce Excel'de her şey mümkün. Amaç Tervisekassa bütçesini sıfıra getirmekse, 2027'de bu mekanizmalarla sıfırlanabilir. Asıl soru 2028'de ve sonrasında ne olacağı. Maaş artışı geldiğinde, korkarım ki 2028'de tıpkı şimdiki gibi sorunlar yaşanacak" dedi.

Tervisekassa konseyinde bir kesinti seçeneği olarak hastane yatakları için günlük ücretin artırılması da görüşülüyor.