Estonya'da çocuk ve gençlerin ruh sağlığı psikiyatriyle sınırlı değil

Estonya'da çocuk ve gençlerin ruh sağlığı tartışmalarında sıkça uzman eksikliğine vurgu yapılıyor. Ancak Tartu Üniversitesi Klinikum Çocuk ve Genç Ruh Sağlığı Merkezi'nden Reigo Reppo, asıl sorunun yetişkinlerin çocuklara sağladığı ortam olduğunu savunuyor. Reppo, ERR'in haberinde kaleme aldığı görüş yazısında, gençlerin depresyon, öfke ve umutsuzluk yaşamasının arkasında yetişkinlerin kendi ihtiyaçlarını ön planda tutması olduğunu belirtiyor.

Çocukların temel ihtiyaçları göz ardı ediliyor

Reppo'ya göre, çocukların yaşına uygun sosyal ilişkiler, güvenlik, öngörülebilirlik ve oyun gibi temel ihtiyaçları unutuluyor. Ayrıca ebeveynlerin çocuğun mizaç, karakter, yetenek ve zorluklarını dikkate alıp alamadığı da önemli. Çocukların iyi oluşu, günlük yaşamın akıcılığına ve özerklik geliştirme fırsatına bağlı.

Reppo, Tallinn'deki ilkokullardan mezun olan ve öğrenim yükümlülüğü olduğu halde yaz boyunca nasıl devam edeceğini bilmeyen öğrencilerin yaşadığı kaygıya dikkat çekiyor. Eğitim Bakanı Kristina Kallas'ın da belirttiği gibi, birçok öğrenci tatil nedeniyle eğitim bilgi sistemine işlenmedi. Bu belirsizlik, geleceği ve kimliği hakkında kaygı yaratıyor. İklim değişikliği, uluslararası siyaset ve yapay zeka çağında iş bulma endişesi de gençleri olumsuz etkiliyor.

Hobiler ve gayri resmi eğitim önemli

Reppo, spor ve hobilerin sadece eğlence değil, çocukların kendilerini yeterli hissetmelerini sağlayan deneyimler olduğunu vurguluyor. Kamplar gibi gayri resmi eğitim, toplum yanlısı kimlik geliştirmede rol oynuyor ve başkalarını kışkırtmak, madde denemek ya da sokakta gezinmek gibi riskli davranışları azaltıyor.

Ancak son yıllarda hobiler ve eğitim faaliyetleri bütçe kesintilerine hedef oldu. Hatta çocuk kamplarından katma değer vergisi alınması gündeme geldi. Reppo, Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi'ndeki yükümlülüklerin unutulduğunu, çocukların gelişim sorumluluğunun kaynak sağlanmadan ailelere yüklendiğini söylüyor.

Eskiden 'köy' metaforuyla tanımlanan toplumsal destek ağının kaybolduğunu belirten Reppo, bu rolü antrenörler, kamp öğretmenleri, büyükanne, büyükbaba ve diğer akrabaların üstlenmesi gerektiğini ifade ediyor. Tartu Üniversitesi Klinikum'da sıkça karşılaştıkları vakalarda, özel ihtiyaçları olan çocukların gerekli desteği alamadığını ve ebeveynlerin yalnız bırakıldığını anlatıyor.

Reppo, ruh sağlığının yalnızca psikoloji veya psikiyatri sorunu olarak görülmemesi gerektiğini, iyi ve öngörülebilir bir gelişim ortamının ruh sağlığı hizmetlerinin ilk basamağı olduğunu ve çoğu ruhsal bozukluğun bu şekilde önlenebileceğini sözlerine ekliyor.