Estonya tüberküloz aşısını risk gruplarına yönelik uygulamayı planlıyor

Estonya Sosyal İşler Bakanlığı, ülkede tüberküloz (TB) görülme sıklığının düşmesi nedeniyle tüm yeni doğanlara uygulanan verem aşısını, yalnızca risk gruplarındaki çocuklara yönelik hedefli aşılamayla değiştirmeye hazırlanıyor. Mevcut ulusal aşılama takvimine göre Estonya'da tüm bebekler doğumdan sonraki beş gün içinde tüberküloza karşı aşılanıyor. Ancak bakanlığın Bağışıklama Uzman Komitesi, haziran ayında evrensel aşılamadan hedefli aşılamaya geçiş hazırlıklarının başlatılmasını destekledi.

Risk grupları belirlenecek

Halk Sağlığı Dairesi danışmanı Maia-Triin Kanarbik, Dünya Sağlık Örgütü'nün (WHO) tüberküloz görülme sıklığının yüksek olduğu ülkelerde tüm yeni doğanların aşılanmasını önerdiğini, düşük görülme sıklığına sahip ülkelerde ise aşılamanın belirli risk gruplarıyla sınırlandırılabileceğini belirtti. Kanarbik, “Estonya artık düşük tüberküloz görülme sıklığına sahip ülkeler arasında yer alıyor ve buradaki görülme sıklığı istikrarlı bir şekilde düşüyor” dedi. Finlandiya ve İsveç gibi birçok Avrupa ülkesinin, çocuklarda tüberküloz vakalarını artırmadan risk temelli aşılamaya geçtiğini vurguladı.

Geçiş 2028'den önce beklenmiyor

Hazırlık sürecinde risk gruplarının tanımlanması, kılavuzların güncellenmesi, sağlık çalışanlarının eğitilmesi ve yeni sisteme ilişkin prosedürlerin oluşturulması yer alacak. Bakanlık iletişim birimi, değişikliğin 2028'den önce yürürlüğe girmesinin beklenmediğini açıklarken, Kanarbik uzmanların gerekli detayları henüz görüşmediğini ve evrensel aşılamanın ne zaman sona ereceğini tahmin etmek için erken olduğunu söyledi. Bu süreçte Sosyal İşler Bakanlığı tüm çocuklara tüberküloz aşısını önermeye devam ediyor.

Kanarbik, “Estonya'da tüberküloz görülme sıklığı düşmüş olsa da ilaca dirençli vakaların payı yüksek ve tüm akciğer tüberkülozu vakalarının yaklaşık yüzde 20'sini oluşturuyor” ifadelerini kullandı. Sağlık Kurulu'nun yeni ebeveynler için hazırladığı el kitabında tüberküloz, “uzun süreli tedavi gerektiren ve akciğerleri ile diğer organları etkileyebilen ciddi bir hastalık; küçük çocuklarda beyin ve omuriliği çevreleyen dokuların iltihaplanması olan ağır menenjite bile yol açabilir” şeklinde tanımlanıyor.

Ulusal Sağlık Geliştirme Enstitüsü (TAI) verilerine göre Estonya'da 2026'nın ilk altı ayında 28 yeni tüberküloz vakası kaydedildi; 14 yaş altı çocuklarda ise hiç vaka görülmedi. Nükseden vakalar dahil edildiğinde geçen yıl 86 kişi, 2024'te ise 88 kişi tüberküloz teşhisi aldı. Bu sayılar 2011'deki 316 vakaya kıyasla önemli ölçüde azaldı. Sağlık Kurulu verilerine göre, ülkede yeni doğanlarda tüberküloz aşısı kapsamı 2025'te yüzde 87,6'ya gerilerken, 2011'de bu oran yüzde 98'in üzerindeydi.