Dışkı kapsülleri fıstık alerjisine çare olabilir

Boston Çocuk Hastanesi'nden bilim insanlarının öncülüğünde yapılan yeni bir klinik çalışma, dışkı naklinin yetişkinlerde yaşamı tehdit eden fıstık alerjisini hafifletebileceğini gösterdi. Türünde ilk olan insan denemesinde, 15 katılımcının yaklaşık yarısında fıstık tolerans eşiğinde iyileşme kaydedildi.

Gıda alerjileri, özellikle şiddetli fıstık alerjisi, ciddi bir sağlık sorunu olmaya devam ediyor. Bugüne kadar tıp dünyası çoğunlukla semptomları hafifletmeye odaklanmış durumda; hastalar alerjenden kaçınmak zorunda ve fıstık yediklerinde adrenalin iğnesi kullanmak zorunda kalıyor. Yeni çalışma, gelecekteki tedavinin bağırsak bakterilerinde ve onların metabolizmasında gizli olabileceğine işaret ediyor.

36 Kapsül, bir günlük tedavi

Araştırmacılar, çalışmaya katılan 15 kişinin bağırsak mikrobiyomunu, ağızdan alınan ve sağlıklı, gıda alerjisi olmayan donörlerden elde edilen bağırsak bakterilerini içeren kapsüllerle değiştirdi. Katılımcılar birkaç saat içinde toplam 36 donmuş kapsül yuttu.

Çalışmanın başyazarı Rima Rachid, deneyin mikrobiyom temelli tedavinin gıda alerjisini hafifletebileceğini ilk kez kanıtladığını söyledi. Ayrıca çalışma, bağırsak bakterileri, bunların metabolizma ürünleri ve bağışıklık sisteminin tedaviye verilen yanıtı birlikte nasıl şekillendirdiğini de ortaya koydu.

Deneyde önceki antibiyotik kullanımıyla ilginç bir ilişki görüldü. On genç yetişkinden oluşan grup sadece dışkı kapsülleri alırken, kalan beş kişi nakilden önce bağırsakta donör bakterilere yer açmak için antibiyotik kürü uyguladı. Her iki grupta da birkaç ay sonra üçer kişide fıstık toleransı iyileşti; bu da antibiyotik alan grupta tedavinin daha etkili olduğunu gösteriyor. Daha önce mikroskobik miktarda fıstığa bile tepki veren hastalar, başarılı tedavi sonrası en az 600 miligram fıstık proteinini tolere edebildi. Bir katılımcı dört fıstık yemeyi bile başardı.

Bağırsak bakterileri ve safra asitleri

Çalışmanın ikinci bölümünde araştırmacılar, laboratuvar fareleri üzerinde bu tür tedavinin neden etkili olduğunu araştırdı. Steril farelere tedavi gören hastaların dışkısını naklettiler; tedaviye iyi yanıt veren hastaların mikrobiyomunun kemirgenleri alerjiden koruduğu görüldü. Tedaviye yanıt vermeyen hastaların bağırsak bakterileri nakledilen farelerde ise bu koruma oluşmadı.

Bağırsak bakterilerinin başarılı nakli, safra asitlerinin işlenmesinde rol oynayan Bacteroides cinsi bakterilerle ilişkilendirildi. Tedaviye yanıt veren hastaların kanında safra tuzu düzeyleri, işlemden sonuç almayanlara göre daha yüksekti.

İşlenmiş safra asitleri, bağırsaktaki bağışıklık sistemini etkileyerek düzenleyici T hücrelerinin sayısını artırıyor. Bu hücreler, bağışıklık sistemini sakinleştirmeye yardımcı olur ve vücuda fıstık gibi zararsız gıda proteinlerini tolere etmeyi öğretir. Gıda alerjisi olanlarda bu doğal tolerans mekanizması bozulmuştur.

Bilim insanları, bu keşfin hassas tıbba yol açabileceğini umuyor. Rachid, daha ileri araştırmaların bulguları doğrulaması gerektiğini ve gelecekte hangi yararlı bakterilerin gıda alerjisi tedavisinde kullanılabileceğinin belirleneceğini söyledi. Şu anda ekip, normal buzdolabında saklanabilen ve donmuş kapsül gerektirmeyen, daha güçlü ve daha saf bir bakteri preparatı test ediyor. Rachid, mikrobiyomun değiştirilmesinin adrenalin iğnesi ihtiyacını ortadan kaldıracağını umduğunu belirtti. Çalışma, Science Translational Medicine dergisinde yayımlandı.