Çocukluk alışkanlıkları uzun vadeli sağlığı etkiliyor

Çocukların egzersiz, uyku ve ekran süresi alışkanlıklarının iyilik halleriyle bağlantılı olduğu, bu bağlantının fazla kilolu veya obez çocuklarda daha güçlü olduğu ortaya kondu.

Ulusal Sağlık Geliştirme Enstitüsü araştırmacılarının yer aldığı iki çalışma, çocuk sağlığını farklı açılardan ele alıyor. Enstitünün kronik hastalıklar bölümünden kıdemli araştırmacı Toomas Veidebaum, her iki araştırmanın da ortak yazarı.

Çalışmalar, Avrupalı çocukları erken çocukluktan ergenliğe kadar izleyen uluslararası IDEFICS/I.Family boylamsal çalışmasına dayanıyor. Araştırmacılar; çocukların sağlığı, vücut ağırlığı, beslenme, fiziksel aktivite, uyku, ekran kullanımı ve yaşam ortamı hakkında tekrar tekrar veri topladı.

Günlük rutinler ve iyilik hali

Uluslararası Obezite Dergisi'nde yayımlanan bir çalışma, çocukların iyilik halinin fiziksel aktivite, uyku ve ekran süresiyle nasıl ilişkili olduğunu inceledi. Analize 2-16 yaş arası Avrupalı çocuklardan alınan 7.359 gözlem dahil edildi. Veriler altı yıl boyunca üç dalga halinde toplandı. Çocukların yaşlarına uygun fiziksel aktivite, uyku ve ekran süresi önerilerine ne kadar uydukları değerlendirildi.

Bu tavsiyelere daha az uyan çocuklarda psikososyal iyilik hali daha düşük oldu. Bu ilişki erkekler ile fazla kilolu veya obez olanlarda daha güçlüydü. Vücut kitle indeksi ve bel çevresi vücut ağırlığını değerlendirmede kullanıldı; her iki ölçüm de fiziksel aktivite, uyku ve ekran süresi ile iyilik hali arasındaki ilişkinin gücünü etkiledi.

Gözlemsel tasarım sayesinde uzun dönemde gelişen ilişkiler tanımlanabiliyor, ancak bulgular bir faktörün diğerinin doğrudan nedeni olduğunu kanıtlamıyor. Veidebaum'a göre fiziksel aktivite, uyku ve ekran süresi bir çocuğun gününün tamamını oluşturur; ekran akşamın büyük kısmını kaplıyorsa uykuya daha az zaman kalabilir.

Kronik hastalık riski ile ilişki

Avrupa Kalp Sağlığı Dergisi'nde yayımlanan diğer çalışma, IDEFICS programının uzun vadeli etkisine odaklandı. Araştırmacılar, çocukluk döneminde uygulanan bir sağlık programının katılımcıların daha sonraki yaşamlarındaki kardiyovasküler ve metabolik sağlıklarıyla ilişkili olup olmadığını inceledi. Kardiyometabolik sağlık; kan basıncı, kan şekeri metabolizması, kan yağ düzeyleri, bel çevresi ve vücut ağırlığı gibi ölçümlerle değerlendirilir.

IDEFICS programı 2007-2008 eğitim yılında başladı. Sekiz Avrupa ülkesinden 2-9 yaş arası 16.229 çocuk sağlık değerlendirmelerine katıldı. Çocukların yaklaşık yarısı toplum temelli bir sağlık programının uygulandığı bölgelerde yaşıyordu; diğerleri benzer sosyoekonomik özelliklere sahip karşılaştırma bölgelerindeydi.

Program; beslenme, fiziksel aktivite ve stres yönetimi olmak üzere üç alana odaklandı. Çocuklar, aileler, okul öncesi kurumlar, okullar ve yerel topluluklar etkinliklere dahil edildi. Amaç, su ve meyve-sebze tüketimini, günlük fiziksel aktiviteyi ve yeterli uykuyu teşvik etmekti.

Altı yıllık analizde 1.159 çocuk yer aldı. Program grubunda metabolik sendrom risk skoru, karşılaştırma grubuna göre daha fazla iyileşti. Sistolik ve diyastolik kan basıncı bu farka en çok katkı yapan faktörlerdi. Erkek çocuklarda program lehine fark daha belirgindi. Vücut kitle indeksi değişimleri ise gruplar arasında benzerdi.