Buzağıların dörtte üçünde ilk ayda gizli zatürre tespit edildi

Yeni bir araştırma, buzağıların neredeyse dörtte üçünde ilk ay içinde belirti vermeden seyreden gizli zatürre geliştiğini ve tedavi edilmezse sıklıkla kötüleştiğini ortaya koydu.

Ahırda dolaşıp neşeyle süt emen, öksürüğü ya da burun akıntısı olmayan bir buzağı ilk bakışta tamamen sağlıklı görünebilir. Ancak genç hayvanın akciğerlerine bakıldığında çok daha farklı bir tablo ortaya çıkabilir.

Estonya Tarım Üniversitesi ve Belçika'daki Ghent Üniversitesi'nden araştırmacılar, Kerli Mõtus öncülüğünde 126 yeni doğan Estonya süt buzağısının sağlığını inceledi. Güney Estonya'daki iki süt çiftliğini haftada iki kez ziyaret eden bilim insanları, buzağıların akciğerlerini taşınabilir ultrason cihazıyla kontrol etti ve hayvanları doğumdan ilk ayın sonuna kadar takip etti.

Ultrason gizli zatürreyi ortaya çıkardı

Ultrason, bir ay içinde tüm buzağılarda bir ölçüde akciğer hasarı oluştuğunu gösterdi. En az bir santimetre büyüklüğünde ciddi akciğer lezyonları, araştırmaya katılan 94 hayvanda, yani yaklaşık dörtte üçünde gelişti. Bu hasta buzağıların yüzde 97'sinde zatürre tamamen gizli seyretti, yani hiçbir dışsal hastalık belirtisi görülmedi.

Araştırmacılar bir ila iki santimetre büyüklüğündeki lezyonları başlangıçta tedavi etmeden bıraktı ve hayvanların durumunun zamanla yaklaşık beş vakadan üçünde kötüleştiği görüldü. Kendiliğinden iyileşme yalnızca hayvanların yaklaşık dörtte birinde gerçekleşti. Buna karşılık, üç santimetreyi aşan daha ciddi akciğer hasarı olan ve hemen antibiyotikle tedavi edilen buzağılarda iyileşme şansı onlarca kat arttı.

Virüsler ve bakteriler birlikte etkili

Genç buzağıları etkileyen sorunların arkasında birden fazla faktörün bir araya gelmesi yatıyor. İncelenen ahırlarda hem sığır koronavirüsü hem de çeşitli bakteri türleri bulundu. Virüsler önce akciğerlerin mukozasına zarar vererek hayvanı daha derin akciğer hasarına yol açan bakterilere karşı duyarlı hale getiriyor. İkinci ve üçüncü haftalarda buzağıların bağışıklığı zaten zayıf. Anneden alınan koruma azalmaya başlamışken, kendi bağışıklık sistemleri henüz tam gelişmemiştir.

Buna çevresel ve yönetimsel stres de ekleniyor. Örneğin araştırmacılar, buzağılar daha büyük gruplara alındıktan hemen sonra yeni bir zatürre dalgası gözlemledi.

Gizli zatürre, hayvanın gelişimini de etkiliyor. Akciğerlerinde üç veya dört bölgede hasar bulunan buzağılar, ilk ayda daha sağlıklı akciğerlere sahip olanlardan daha az kilo aldı. Çoğu zaman gözle görülür belirtiler olmadığından, hayvanların zayıf kalmasını önlemek ve ilerideki ekonomik kayıpları azaltmak için ahırlarda ultrasonla erken kontrol giderek daha önemli hale geliyor. Araştırmacılar sonuçlarını Journal of Dairy Science dergisinde yayımladı.