Araştırma: Metabolizma analizi aneminin nedenini ortaya çıkarıyor

Estonyalı bilim insanları, metabolizmanın detaylı analizinin, aneminin (kansızlık) demir eksikliğinden mi yoksa kronik iltihaptan mı kaynaklandığını ortaya çıkarabildiğini buldu. Tartu Üniversitesi, Tartu Üniversite Hastanesi ve Kuzey Estonya Bölge Hastanesi'nden araştırmacılar, kütle spektrometrisi yöntemiyle 70 anemi hastası ve 27 sağlıklı kişinin kan örneklerini inceledi. Çalışmada 600'den fazla farklı metabolik ürünün seviyesi eş zamanlı olarak değerlendirildi.

Anemi, halk arasında kansızlık olarak bilinir ve genellikle açıklanamayan yorgunlukla kendini gösterir. Doktorlar bu durumda sıklıkla kan testi ister. En yaygın neden demir eksikliği olsa da, kronik iltihap da anemiye yol açabilir. Ancak standart testlerle bu iki durumu birbirinden ayırmak bazen zordur.

Metabolik parmak izi

Araştırmacılar, metabolik analizler sonucunda anemi hastalarının kanında çoklu doymamış yağ asitlerinin belirgin şekilde azaldığını ve belirli omega-3 yağ asitlerinin (DHA ve EPA) oranının arttığını gözlemledi. Bu veriler bir bilgisayar modeline işlendiğinde, model demir eksikliği ve iltihap kaynaklı anemiyi yüzde 88 doğrulukla ayırt edebildi.

Özellikle dikkat çekici olan, daha önce doktorların nedenini belirleyemediği 18 hastanın teşhisini modelin büyük ölçüde netleştirmesiydi. Bu hastaların çoğunda model, demir eksikliğini açıkça tespit etti.

Bilim insanları bulguları yorumluyor

Bilim insanlarına göre bu farklılık, vücudun oksijen yetersizliğine ve iltihaba verdiği tepkiden kaynaklanıyor. Anemi dokularda oksijen eksikliğine yol açarken, bu durum bazı yağ asitlerini işleyen enzimlerin işleyişini değiştirebiliyor. Araştırma, oksijen yetersizliğinin bazı yağ asitlerinin üretimini artırabileceğini gösteriyor.

İltihap kaynaklı anemide ise farklı metabolik değişimler görülüyor. Örneğin, kinürenin ve triptofan dengesindeki değişim, demir eksikliği ve iltihap durumlarında birbirine zıt yönlerde seyrediyor. Bu sayede yeni biyobelirteçler, hem kronik hastalığı hem de demir eksikliği birlikte yaşayan hastalarda aneminin gerçek nedenini belirlemekte yardımcı olabilir.

Ancak araştırmacılar, bu yöntemin yakın zamanda aile hekimlerinde kullanılamayacağını vurguluyor. Çalışmanın en büyük kısıtları arasında katılımcı sayısının azlığı ve hastaların kemik iliği örneklerinin alınmamış olması sayılıyor. Kemik iliği, vücuttaki demir depolarının gerçek durumunu gösteriyor. Bulgular, bilimsel dergi Metabolites'te yayımlandı.