Tartu sanat evinde bilimkurgu sergisi açılıyor

Estonya'nın Tartu kentindeki Tartu sanat evinin büyük salonunda 9 Ekim'de bilimkurgu temalı bir grup sergisi açılıyor. "Aja serval heliseb valgus" (Zamanın kenarında ışık çınlıyor) adlı sergi, çalışmalarında bilimkurguya belirli bir biçimde ağırlık veren yedi sanatçıyı bir araya getiriyor.

Sergiye katılan sanatçılar Katrin Enni, Sandra Ernits, Marten Esko, Mihkel Ilus, Olev Kuma, Holger Loodus ve Solveig Lill.

Sergi, bilimkurgunun bir zamanlar gelmeyen zamanların nostaljik bir imgesine mi dönüştüğünü, yoksa hâlâ geleceğe yönelen ve geleceği kurgulayan bir tür olarak mı kaldığını, yahut bambaşka bir şeye mi işaret ettiğini soruyor.

Bilimkurgu bir deney olarak ele alınıyor

Sanatçılara göre bilimkurgu, felsefi açıdan son yüzyılların en istikrarlı deneylerinden biri. Bu tür, hayal gücünü bilgiyle, spekülasyonu maddesellikle birleştiriyor ve dünyanın temel varsayımlarından biri değiştirildiğinde nasıl görünebileceğini soruyor. Böylece başka gezegenlere, teknolojilere, toplumlara ve geleceklere dair kurgusal imgeler ortaya çıkmış durumda.

Klasik anlayışta bilimkurgu bir yerde, gerçekliğin teorik olarak bir gün ulaşabileceği noktada konumlanıyor. Ancak sanatçılara göre gelecek artık gitgide daha az "önümüzde" duruyor. Gelecek, içinde zaten bulunduğumuz bir durum ya da şimdiki zamana yansımış bir şey olabilir.

Sanatçılar açıklamalarında şu soruyu yöneltiyor: "Bir sistem gerçekliği artık tanımlayamadığı hâlde sonsuz sayıda tanım üretmeyi sürdürürse ne olur?" Onlara göre çağdaş bilimkurgu tam da tanımlarımızın gerçeklikle karşılaştığı, birbirine geçtiği ve gerçekliğin devam ettiği o temas noktasında yer alıyor. Sanatçılar, Donna Haraway'in "Küborg Manifestosu"nda bilimkurgu ile toplumsal gerçeklik arasındaki sınırın yalnızca optik bir yanılsama olduğunu yazdığını hatırlatıyor.

Sergi, bu sınırı ve yakın çevresini; bir şeyin biçimlendiği, görünür, duyulur, algılanabilir, anlaşılabilir ya da yalnızca bilinir hâle geldiği bir yer olarak ele alıyor.