Tallinn'de enerji festivali: elektrik gösteriye dönüştü

Tallinn'de gerçekleştirilen Positron gençlik festivalinde elektrik, alışılanın oldukça dışında bir biçimde sahnelendi: yüksek gerilim akımları, kıvılcımlar ve hatta hidrojenle pişirilen krepler. Festivalin perde arkasında ise ciddi bir hedef var: enerji sektörüne yeni bir uzman kuşağı kazandırmak.

Etkinlikte elektriğin gücü gözler önüne serildi ve yüksek gerilimi evcilleştirme deneyimi herkese sunuldu. Ancak fuarda etkileyici bir numara gibi görünen bu sahneler, gerçek hayatta tehlikeli bir duruma işaret ediyor. Festival alanında elektrik arkı güvenli biçimde yalıtılmış olsa da, pavyonun dışında benzer kıvılcımlar her zaman bir uyarı sinyali.

"Kıvılcım görürseniz uzak durun"

E-Service laboratuvarı uzmanı Tarmo Lips, gerçek hayatta böyle bir görüntüyle karşılaşmak istemediklerini söyledi. Yerde bir kablo ya da bir ekipmanda kıvılcım deşarjı görüldüğünde uzak durulması ve hemen bildirilmesi gerektiğini belirten Lips, bunun artık acil bir durum olduğunu ifade etti.

Festivalin temel amacı, sektörün mutfağını sıkıcı olmadan göstermek. Enerji işletmeleri bugün ciddi bir personel sıkıntısıyla karşı karşıya. Mesleğe dair eski klişeleri kırmak ve yeni yetenekler kazanmak isteyen enerji şirketleri ile üniversiteler güçlerini birleştirerek kapsamlı bir eğitim platformu oluşturdu.

Festivalin organizatörü Mikk Puurmann, enerji alanının gençlere eskiden pek çekici görünmediğini, kariyer seçiminde ilk akla gelen seçenek olmadığını söyledi. Puurmann'a göre amaç, bu alanın muazzam fırsatlar sunduğunu göstermek: ilgi çekici işler, yüksek maaşlar. Ona göre bu, yalnızca bir elektrikçinin temel işi değil; mühendislik ve derin bir anlam da barındırıyor.

Oyunlarla anlatılan enerji ekonomisi

Karmaşık konuları anlaşılır kılmak için interaktif oyunlardan yararlanılıyor. Festivalde katılımcılar koruyucu ekipmanı deneyebiliyor, elektrik direğine tırmanabiliyor, cam izolatörlerden bir dizi oluşturabiliyor ya da devre kartı lehimleyebiliyor. Sektörün ekonomisini anlatmak isteyen bir standın kurucuları ise işe özel bir yaratıcılıkla yaklaştı.

TalTech öğrencisi Jaan Ajaots, klasik bir oyunu uyarladıklarını anlattı: halkayı A noktasından B noktasına, boruya değmeden götürmek gerekiyor. Ancak borunun biçimi, elektriğin gün içindeki borsa fiyatı dalgalanmasını simgeliyor. Sabah tüketim artınca eğri yükseliyor. Metale dokunulduğunda yüksek bir ses duyuluyor ve tutamaçtan 24 voltluk hafif bir impuls geçiyor.

Festivalde atıştırmalık da teknolojik biçimde sunuldu: standda krepler yeşil enerjiyle, yani hidrojenle çalışan bir düzenekle pişirildi. Tartu Üniversitesi öğrencisi Kaspar Arukaevu, kreplerin yapıldığı tavanın sıradan olduğunu, yalnızca akımın prizden gelmediğini anlattı. Tüpten gelen gaz yakıt hücresine ulaşıyor, oksijenle tepkimeye giriyor ve çıkışta elektrik elde ediliyor. Tek yan ürün ise saf su buharı. Arukaevu'ya göre tava yalnızca görsel bir örnek; bu teknolojilerin gelecekte sanayide ve ağır taşımacılıkta kullanılması planlanıyor.

Festival kapsamında ayrıca "Noor Meister" (Genç Usta) yarışmasıyla ülkenin en iyi genç elektrikçisi belirlendi. Katılımcılar iki gün boyunca kesintisiz olarak karmaşık devreler ve otomasyon panoları kurdu. Montaj sırasında süreç güvenli olsa da, son kontrol aşaması herkesi heyecanlandırıyor.

Yarışmanın jürisinden Anton Tšislov, gençlerin panoyu kurarken gerilim olmadan çalıştığını, ancak test aşamasında gerilim verileceğini söyledi. O anda kısa devre de olabileceğini, kıvılcımların da uçuşabileceğini belirten Tšislov, alanda büyük şirketlerin temsilcilerinin bulunduğunu ve herkesin yetenekli çalışanları kazanmak istediğini ekledi. Ona göre katılımcılar ödül ve diplomanın yanı sıra çok iyi iş teklifleri de alabilir.