Sosyal medyada siyasi reklam yasağı partileri içerik üretmeye itti

Estonya'da yaklaşan Riigikogu (Estonya parlamentosu) seçimleri öncesinde partiler, sosyal medyada siyasi reklam satın alma imkânının büyük ölçüde ortadan kalkması nedeniyle kampanya stratejilerini yeniden düzenliyor. Meta ve Google'a ait platformlarda geçen yılın sonbaharından bu yana siyasi reklam yasak. Bu durum partileri daha fazla kendi paylaşımlarını yazmaya ve organik erişime güvenmeye zorluyor.

Isamaa: içerik çekici olmalı

Isamaa Genel Sekreteri Andres Metsoja, ERR Uudised'e yaptığı açıklamada sosyal medyada siyasi içeriğin yasaklanmadığını, yalnızca ücretli reklamla güçlendirilmesinin engellendiğini söyledi. Metsoja'ya göre içeriğin ilgi çekici ve insanlara hitap eder nitelikte olması durumunda kendi kendine yayılabiliyor. Sokaklardaki reklamların her Estonyalıya ulaştığını belirten Metsoja, sosyal medyada organik yayılımın her zaman ücretli tanıtımdan daha iyi olduğunu vurguladı.

Özellikle seçim öncesinde ücretli reklamın "duvar kâğıdı" etkisi yarattığını, tüm partilerin büyük hacimde reklam vermesi nedeniyle içerikte bir "kanca" yoksa etkisinin sınırlı kaldığını ifade etti. Metsoja, partide sosyal medyada izleyiciyi iyi yakalayan isimler bulunduğunu, Sandra Laur ve Jüri Ratas'ın en bilinen örnekler olduğunu, Aivar Koka'nın bahçıvanlık ve mutfak videolarının da popüler olduğunu aktardı.

Metsoja, 2023 Riigikogu seçimlerinde Isamaa ve bağlantılı adayların kamuya açık verilere göre seçimden önceki son ayda Meta platformlarında ücretli reklama toplam 35 bin euro harcadığını, bunun Reform Partisi ve Sosyal Demokratlardan 20 bin euro, EKRE'den ise 40 bin euro daha az olduğunu söyledi. Estonya'da yaşamın son dört yılda belirgin biçimde pahalandığını, KDV artışıyla kampanya maliyetlerinin sosyal medya reklam yasağından doğan "serbest paradan" çok daha fazla arttığını kaydetti.

Sosyal Demokratlar ve Eesti 200'ün yaklaşımı

Sosyal Demokrat Parti Genel Sekreteri Piret Hartman, Facebook ve Instagram'da reklam verememenin partinin insanlara ulaşma imkânlarını etkileyeceğini kabul etti. Bu nedenle aktif paylaşım, karşılıklı içerik paylaşımı ve video üretimine daha fazla ağırlık verdiklerini söyledi. Hartman ayrıca seçmenlerle sokakta ve etkinliklerde daha fazla doğrudan temas kurmaya çalıştıklarını, farklı bölgelerde afiş kampanyası başlattıklarını belirtti. Sosyal medya reklamının ortadan kalkmasının bütçeyi çok etkilemediğini, bu kaynağı diğer kanallara yönlendirdiklerini ekledi.

Eesti 200 yöneticisi Anneli Kannus, siyasi reklam kısıtlamalarının geçen yerel seçimlerden hemen önce yürürlüğe girdiğini, partilerin kampanya davranışını bu nedenle yeniden değerlendirdiğini söyledi. Seçim öncesinde sosyal medyanın farklı parti renkleri ve sloganlarıyla dolmamasının çoğu insan için olumlu bir gelişme olduğunu değerlendirdi. Kannus, Eesti 200 ve üyelerinin sosyal medyada sürekli görünür olduğunu, siyasi faaliyetin yalnızca kampanya dönemine sığdırılamayacağını ifade etti.

Genç seçmenlerle yalnızca sosyal medya üzerinden iletişim kurulabileceği görüşünün fazla basitleştirme olduğunu belirten Kannus, seçim kararı için gerekli bilginin yıl boyunca birçok kaynaktan edinilebileceğini söyledi.

Merkez Parti Genel Sekreteri Anneli Ott, yasağın önceden bilindiğini ve partinin sosyal medyada aktif paylaşım yaptığını belirterek yasağın kendilerini fazla etkilemediğini söyledi. Asıl sorunun seçimden hemen önce harekete geçen ve pahalı dış mekân reklamından yarar uman parti ve politikacılarda olduğunu savundu. Merkez Parti'nin gücünün sokak kampanyaları ve insanlarla doğrudan iletişim olduğunu, bunu yıl boyunca sürdürdüklerini ekledi.

Reform Partisi Genel Sekreteri Kristo Enn Vaga, seçimlerde belirleyici olanın partilerin Estonya için önerdiği gelecek olduğunu, Facebook veya Instagram'da ne kadar reklam alındığının olmadığını söyledi. En etkili kampanya yönteminin hâlâ seçmenle doğrudan temas olduğunu, bunu dış mekân reklamı, radyo, basılı medya ve televizyonun desteklediğini belirtti. Daha önce Meta platformlarına giden parayı toplantılara, içerik üretimine ve kamusal görünürlüğe yönlendireceklerini, sosyal medyada reklamsız da iyi içeriğin insanlara ulaşabileceğini ifade etti.

EKRE Riigikogu grubu danışmanı Aarne Mäe ise partinin kampanya ayrıntılarını bu şekilde paylaşmayacağını söyledi.