Mélenchon Fransa'nın borcunun bir kısmının silinmesini istiyor

Fransa'da aşırı solcu siyasetçi Jean-Luc Mélenchon, ülkenin kamu borcunun bir kısmının silinmesi veya dondurulması önerisini gündeme getirdi. Mélenchon'a göre devlet öncelikle Fransız Merkez Bankası'na olan borcundan vazgeçebilir. Bu öneri hem siyasetçiler hem de bankacılar tarafından eleştirildi.

Mélenchon'un ekonomik danışmanları ise açıklamalarını yumuşatmaya çalışıyor. Onlara göre asıl mesele borcun silinmesi değil, Fransa'nın finans piyasalarına bağımlılığının azaltılması.

Mélenchon'a yakın düşünce kuruluşu Institut La Boétie'den ekonomist Eric Berr, "Mélenchon'un yorumları tepki yarattı ve tartışmayı teşvik etti, bu anlamda başarılı oldular" dedi.

Mélenchon'un kendisi ise söylemini yumuşatmadı. Son anketler, cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ikinci turuna kalabileceğini ve rakibinin Marine Le Pen olabileceğini gösteriyor. Bu nedenle Mélenchon, Fransa'nın bütçesi konusundaki tartışmayı kendi tarzında sürdürmeyi planlıyor.

Önerinin ayrıntıları ve ekonomik bağlam

Mélenchon, önceki cumhurbaşkanlığı kampanyasında yaptığı öneriyi yineliyor: Fransız Merkez Bankası'nın elindeki devlet borcunun, geri ödeme tarihi ve faizi olmayan, sonsuz sıfır faizli borca dönüştürülmesi.

Fransız Merkez Bankası'nın elinde yaklaşık 488 milyar euro değerinde Fransız devlet borcu bulunuyor. Bu, toplam kamu borcunun altıda birinden azını oluşturuyor ve giderek azalan bir paya sahip.

Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde ile Almanya ve Fransa merkez bankalarının yöneticileri bu öneriyi eleştirerek yasa dışı olarak nitelendirdi.

Politico'nun aktardığına göre Mélenchon, "dondurma" ve "iptal etme" terimlerini değişimli olarak kullanmaya devam ediyor. 12 Eylül'deki konuşmasında "ECB'nin elindeki bu tahvillerin ya dondurulması ya da silinmesi yönünde öneri yaptık" ifadelerini yineledi.

Mélenchon'un önerisi onu rakiplerinden, özellikle bütçe disiplinini önemseyen sağ ve merkez siyasetçilerden ayırıyor. Ancak son bir ankete göre halkın yüzde 43'ü borcun kısmen silinmesini desteklerken, yüzde 31'i karşı çıkıyor.

Mélenchon, merkez bankacıların gündeme getirdiği yasallık sorununu kabul etmiyor ve cumhurbaşkanı seçilmesi halinde böyle bir çözümü hayata geçirmek için Avrupa'da müttefik arayacağını söylüyor.

Ancak büyük bir pratik sorun var: Merkez bankasının elindeki Fransız tahvillerinin hacmi hızla azalıyor. 2025 sonunda bu tahviller Fransız kamu borcunun yaklaşık yüzde 15'ini oluşturuyordu ve bu yıl oranın daha da düşmesi bekleniyor.

ECB, önceki kriz dönemlerinde borçlanma maliyetlerini düşük tutmak için Fransız devlet tahvilleri satın almıştı. Bu tahvilleri ECB sistemi çerçevesinde Fransız Merkez Bankası aldı. Bu nedenle Fransız Merkez Bankası'nın bilançosunda şu anda çok sayıda Fransız devlet tahvili bulunuyor.

Ancak ECB, 2025 başında önceki tahvil alım programlarını sonlandırdı. Şimdi daha önce alınan tahvillerin vadesi doldukça Fransa bunları merkez bankasına geri ödüyor. Yerine yeni tahvil alınmadığı için Fransız kamu borcunun merkez bankası bilançosundaki hacmi kademeli olarak azalıyor. Bu, Mélenchon için bir sorun çünkü o tam da merkez bankasının elindeki borcun silinmesini veya dondurulmasını istiyor.