Estonya 2027 için en uygun elektrik üretim karma­sını araştıracak

Estonya Ticaret Odası, büyük enerji şirketleri ve hükümet, ülkenin artan elektrik talebini karşılamak için en uygun maliyetli elektrik üretimi, depolama ve sınır ötesi bağlantı karmasını belirlemek üzere ortak bir çalışma başlattı. Analizin Şubat 2027 sonunda tamamlanması planlanıyor.

Çalışma, hangi üretim, depolama ve bağlantı kapasiteleri portföyünün Estonya için farklı tüketim seviyelerinde en uygun olduğunu ve bunun hangi yatırımları gerektirdiğini ortaya koymayı amaçlıyor.

Ticaret ve Sanayi Odası, analizin "entelektüel dürüstlük, ideolojiden bağımsızlık, tarafsızlık ve şeffaflık" ilkeleri temelinde yürütüleceğini vurguladı. Açıklamaya göre tüm teknolojiler aynı temelde değerlendirilecek ve sonuç, önceden belirlenmiş teknolojik veya dünya görüşü tercihleriyle yönlendirilmeyecek; analizi etkileyen tüm varsayım ve kısıtlar açıkça ortaya konacak ve gerekçelendirilecek.

Süreç, projeyi destekleyen şirketlerin girdi ve karar alma hakları birbirinden ayrı olacak şekilde yapılandırıldı. Projeye destek veren şirketler ve sistem operatörü Elering, sektörel girdi ve geri bildirim sağlayan bir danışma konseyinde yer alıyor; ancak modelde kullanılan varsayım ve girdiler üzerinde karar hakkına sahip değil. Bu kararlar, devlet, akademi ve Ticaret ve Sanayi Odası temsilcilerinden oluşan ve aynı zamanda görev tanımı, metodoloji, girdi verileri ve kısıtları da onaylayan bir yönlendirme komitesi tarafından alınıyor.

Sonuçlar kamuya açık olacak, ara sonuçlar açıklanmayacak

Analizin tüm temel unsurları — görev tanımı, metodoloji, girdiler, sonuçlar ve çıkarımlar — kamuya açılacak ve böylece kamuoyu tartışması yapılabilecek. Projenin ara sonuçları analiz süresince yorumlanmayacak; nihai sonuçlar analiz tamamlandıktan sonra kamuoyuna sunulacak.

Analiz, projeye katılan şirketler tarafından finanse ediliyor. Projeye Eesti Energia/Enefit, Utilitas, Alexela, VKG, Evecon, Baltic Energy Partners, Saare Wind ve Fermi Energia ile elektrik tüketicileri Maag Food ve Lemeks destek veriyor. Elering, sistem operatörü olarak danışma konseyinde yer alıyor.

Yönlendirme komitesinde Einari Kisel (İklim Bakanlığı), Ahti Kuningas (Ekonomi ve İletişim Bakanlığı), Raoul Lättemäe (Maliye Bakanlığı), Erkki Raasuke (EIS), Evelin Pärn-Lee (Rekabet Kurumu), Jaak Aaviksoo (Estonya Bilimler Akademisi), Hannes Agabus (TalTech), Ivo Palu (Estonya Elektrik Mühendisliği Derneği), Uku Varblane (Öngörü Merkezi) ile Mait Palts ve Raivo Vasnu (Estonya Ticaret ve Sanayi Odası) bulunuyor. Projeyi, yabancı yatırım danışmanı ve eski Girişimcilik ve Dış Ticaret Bakanı Anne Sulling yönetiyor.

Analiz, parlamento seçimlerinden önce Şubat 2027 sonunda tamamlanacak; böylece sonuçlar yeni hükümet tarafından enerji politikası kararlarının şekillendirilmesinde kullanılabilecek. Girişim, Anne Sulling ve Erkki Raasuke'nin Nisan 2026'da yayımladığı ve uluslararası yatırımcıların Estonya'da büyük enerji altyapısı projelerine hangi koşullarda yatırım yapmaya istekli olacağını inceleyen raporundan doğdu. Raporun temel önerilerinden biri, devlete analitik bir temel ve yatırımcılara gerekli öngörüyü sağlamak için Estonya'nın en uygun elektrik üretim, depolama ve dış bağlantı portföyünün hesaplanmasıydı.

Bu arada Elering ve Tallinn Teknoloji Üniversitesi, farklı enerji politikası ve teknoloji seçimlerinin elektrik fiyatları ve arz güvenliği üzerindeki etkisini değerlendirmek için Estonya'nın enerji sistemi için gelecek senaryoları hazırlamaya başladı. Bu analizin de 2027 sonuna kadar tamamlanması bekleniyor. Çalışma kapsamında Elering, Estonya'nın enerji sistemi için 2050'ye kadar olası gelişim yollarını karşılaştıran bir elektrik piyasası modeli oluşturacak. Model, farklı seçimlerin elektrik fiyatlarını ve sistem güvenilirliğini nasıl etkilediğini değerlendirmeye yardımcı olacak. Tallinn Teknoloji Üniversitesi ise Avrupa enerji sistemi gelişim yörüngelerini ve Estonya için olası senaryoları hazırlayacak.

Analiz; ağ tarifelerini, yenilenebilir enerji ücretini, arz güvenliğini sağlama maliyetini, sistemi dengeleme maliyetini ve 2050'ye kadar elektrik ve gaz ağlarının güçlendirilmesi ihtiyacını dikkate alacak. Analiz, devlet vergileri ve tüketim vergilerindeki olası değişiklikleri kapsamayacak. Elering analizi bağımsız sistem operatörü olarak yürütüyor.

Senaryo geliştirme ve istişareler sonbahar 2026'da başlayacak. Avrupa gelişim yörüngeleri ve Estonya senaryoları Eylül 2026'dan Şubat 2027'ye kadar paydaşlarla tartışılacak. Modellenecek senaryolar Şubat 2027'de onaylanacak ve rekabetçi enerji fiyatlarına ilişkin rapor 2027 sonuna kadar tamamlanacak.