Medya yöneticileri: Yabancı dublaj yasağı ekonomiye zarar veriyor

Eston kamu yayıncısı ERR ve özel televizyon kanalları, yaz döneminde kabul edilen dil yasası değişikliğinin medyaya yabancı dilli dublaj konusunda karar verme özgürlüğü tanıyacak şekilde değiştirilmesini istiyor. Medya yöneticilerine göre, Rusça dublajı da yasaklayan mevcut düzenleme ekonomi ve güvenlik açısından riskler doğuruyor.

Eğitim Bakanı Kristina Kallas'a hitaben kaleme alınan mektupta, yasağın istenen sonucu vermediği belirtiliyor. Mektuba göre, kabul edilen dil yasası değişikliği Estonca'nın korunması amacına hizmet etmiyor; aksine Estonya'nın ortak bilgi alanına ve medyaya erişilebilirliğe olumsuz etki ediyor.

Medya yöneticileri, "Yabancı dilli dublaj veya seslendirmenin yasaklanması, izleyicilerin otomatik olarak altyazıya razı olacağı anlamına gelmiyor. Eston kamu yayıncısı ERR'in ETV+ kanalının deneyimi, Rusça seslendirme veya dublajın olmamasının diğer yabancı dizilerin izleyici sayısını yüzde 50'den fazla düşürdüğünü gösteriyor" ifadelerini kullandı.

Dublaj kısıtlaması izleyici tercihleriyle çelişiyor

Mektupta, Estonya'da Rusça'nın Estonca'dan sonra en yaygın konuşulan ikinci dil olduğu ve Rusça medya alanının yabancı dilli medya tüketiminde en önemli ortamlardan biri olduğu vurgulandı. Dublaj veya seslendirmeyi kısıtlamanın, Estonya'da yaşayan önemli sayıda izleyicinin gerçek tüketim alışkanlıkları ve tercihleriyle çeliştiği belirtildi.

"Eston kanallarının medya içeriği sunumunun değişmesiyle Rusça izleyicinin kendi bilgi alanımızdan çıkacağı, korsanlığın artacağı ve düşmanca bilgi etkisi faaliyetlerinin etkinliğinin yükseleceği açık" denildi.

Başvuruda bulunanlara göre yasa, Estonya'daki medya şirketlerine ekonomik zarar veriyor; çünkü yabancı içeriğin seslendirilmesinin yasaklanması kanalların izleyici sayısını, abonelik ve reklam gelirlerini düşürüyor, görsel-işitsel içeriğe yapılan yatırımları azaltıyor. Ayrıca Eston görsel-işitsel medya şirketlerinin yurt dışı ve uluslararası platformlar karşısındaki rekabet gücü zayıflıyor; zira Estonya devleti bu platformların faaliyetlerini aynı şekilde kısıtlayamıyor.

Kısıtlama, sınır ötesi sunulan içeriklerde de absürt durumlar yaratıyor. Mektupta buna örnek olarak Go3 platformu gösterildi: Go3, abonelik kataloğunda Estonya'da erişilebilen yapımların yanı sıra Letonya ve Litvanya izleyicileri için Letonca ve Litvanca çeviri seslendirme seçenekleri de sunuyor; çünkü bu, Letonya ve Litvanya'nın resmi çeviri çözümü. Ancak kabul edilen dil yasası değişikliği nedeniyle Go3'ün Estonya'da Letonca ve Litvanca seslendirmeli içerik sunumunu da kısıtlaması gerekecek; oysa bu içeriğin, açıklayıcı notta belirtilen "Rusça bilgi alanının etkisini azaltma" veya "dil temelli ayrışma" amacıyla hiçbir ilgisi bulunmuyor.

Medya şirketleri, bu endişeleri gidermek için dil yasasının ilgili maddesinin değiştirilmesini önerdi. Öneriye göre, medya hizmeti sağlayıcılarına yabancı dilli görsel-işitsel bir eseri genel izleyiciye sunarken yabancı dilli dublaj ve seslendirme kullanma imkânı yeniden tanınmalı.

Mektup yazarları, "Yabancı dilli sesli çeviri kullanımını kısıtlamak yerine, temel yükümlülüğün görsel-işitsel içeriğin Estonca çevirisini sağlamak olduğu ilkesinden hareket edilmeli. Estonca çeviri sağlandığında, hizmet sağlayıcı hizmetinde ek hangi dil sürümlerini veya çeviri yöntemlerini sunacağına kendisi karar verme hakkına sahip olmalı" dedi.

Öneriyi sunanlara göre böyle bir değişiklik, yasanın başlangıçtaki amacını topluma ve ekonomiye zarar vermeden yerine getirir.

Mektuba Eston kamu yayıncısı ERR'den Erik Roose, Duo Media Networks'tan Jüri Pihel, TV3 Grubu Estonya biriminden Toomas Luhats ve V World North Europe temsilcisi Risto Rosimannus imza attı. Mektubun bir kopyası Kültür Bakanı Heidy Purga'ya ve Riigikogu (Eston parlamentosu) Kültür Komisyonu Başkanı Liina Kersna'ya da gönderildi.