Estonya'da iklim yasası komisyonda oylandı ve gündemden çıkarıldı

Estonya'da iklim yasası tasarısı, Riigikogu (Estonya Parlamentosu) Çevre Komisyonu'nda muhalefetin karşı oyu nedeniyle gündeme alınamadı. Komisyonda koalisyon ve muhalefet milletvekillerinin sayısı eşit olduğu için tasarının görüşülmesine devam edilmesi oylanarak reddedildi. Koalisyon, tasarıyı birkaç hafta sonra yeniden gündeme getirmeyi planlıyor.

Komisyon başkanı Yoko Alender (Reform Partisi), ERR'ye yaptığı açıklamada, gündem maddesinin geçmemesinin nedenini komisyondaki dengeye bağladı. Alender, iklim yasasının hazırlanmasının Sosyal Demokratlar, Merkez Parti ve koalisyon partilerinin önceki seçim programlarında yer aldığını, seçimlerde alınan üçte ikilik oy oranının da yasa için güçlü bir yetki anlamına geldiğini söyledi.

Alender'e göre yasa üç yıldır hazırlanıyor ve süreç, komisyona sunulan değişiklik önerilerinin görüşülmesi aşamasına geldi. Önerilerin büyük bölümünü Sosyal Demokratlar sundu; Isamaa ise yürürlük tarihini erteleyen tek bir öneri verdi. Komisyonun ayrıca, paydaş toplantıları ve Ekonomi Komisyonu'ndan alınan görüşler doğrultusunda kendi değişiklik önerilerini hazırlaması gerekiyordu.

Muhalefet: öneriler dikkate alınmadı

Sosyal Demokrat Parti lideri Lauri Läänemets, koalisyonun partisinin önemli değişiklik önerilerini dikkate almadığını belirtti. Läänemets'e göre hedeflerin sektörler için yasal bağlayıcılık taşımaması, tasarıyı içi boş bir metne dönüştürüyor. Sosyal Demokratlar, yasanın çevre üzerinde gerçekten olumlu etki yaratmasını istiyor.

Läänemets ayrıca tasarının ekonomiye ve şirketlere yaklaşımına da itiraz etti. Mevcut metinde genel hedeflerin 2040 yılına kadar bugünkü kirlilik seviyesinin sürmesine izin verdiğini, 2040'ta ise tüm sektörlerin emisyonlarını aynı anda ve çok sert biçimde düşürmesi gerekeceğini söyledi. Ona göre bu yaklaşım 2040'ta şirketlere ve ekonomiye ağır darbe indirir; hedeflere aşamalı geçiş daha akılcı olur. Läänemets, komisyona gelecek değişikliklerin paydaşlarla yeterince görüşülmediğini de ekledi.

Alender ise Sosyal Demokratların itirazının gerekçesinin ekonomi ve sektörlere farklı yaklaşım olduğunu, ancak partinin aslında yasanın kabulünü istemediğini savundu. Alender'e göre Sosyal Demokratlar hükümette olmadıkları için yasanın siyasi kazancını koalisyona bırakmak istemiyor. Sosyal Demokratların sektörel bağlayıcı hedef talebinin şirketler arasında da destek görmediğini öne süren Alender, komisyonda tasarıyı büyük olasılıkla bir sonraki hafta yeniden gündeme getirmeyi planlıyor.

Merkez Parti: koalisyonun tam çoğunluğu yok

Merkez Parti meclis grubu başkanı Lauri Laats, yasa sürecinde paydaşların ve girişimcilerin görüşlerinin dikkate alınmadığını söyledi. Laats'a göre tasarı turba çıkarımı gibi sektörlere ciddi sınırlamalar getiriyor; genel olarak iş dünyasına kısıtlayıcı yaklaşıyor ancak çözüm sunmuyor. Yasanın sosyo-ekonomik etkilerinin analizinin bile yapılmadığını belirten Laats, büyük paketin bu dönemin sonuna yetiştirilmek istenmesinin doğru olmadığını ifade etti.

Laats, koalisyonun parlamentoda ve komisyonlarda tam çoğunluğa sahip olmadığını hesaba katması gerektiğini vurguladı. Koalisyonun tutumunun üç buçuk yıldır muhalefeti silindirle ezmeye çalışmak olduğunu savunan Laats, koalisyon üyelerinin şimdi muhalefetle görüşme çağrısı yapmasının geç kaldığını söyledi.

Hükümet, iklime dayanıklı ekonomi yasasını 21 Mayıs'ta onaylayarak parlamentoya göndermişti. Yasa, devlet için 2030, 2035 ve 2040 yıllarına ilişkin genel emisyon azaltım ara hedefleri belirliyor. 2050 iklim nötr hedefi ise 2021'de parlamento kararıyla kabul edilmişti. Sektörel emisyon azaltım hedefleri, yasayla birlikte yürütülen sektörel yol haritalarında tanımlanıyor.