Estonya'da yeni õiguskantsler ataması için karar yakında

Estonya Cumhurbaşkanı, yeni õiguskantsler (adalet denetçisi) adayını önümüzdeki haftalarda Riigikogu'ya (Estonya Parlamentosu) sunacak. Ancak bu teklifin görevdeki Cumhurbaşkanı Alar Karis tarafından mı, yoksa 12 Ekim'de görevi devralacak yeni Cumhurbaşkanı Ülle Madise tarafından mı yapılacağı henüz netlik kazanmadı.

Cumhurbaşkanlığı basın sözcüsü Epp-Mare Kukemelk, ERR'e yaptığı açıklamada, "Yeni bir õiguskantsler bulma ihtiyacı beklenmedik şekilde ortaya çıktığı için devlet başkanı, adayın seçimi ve kendisiyle görüşmek için yeterli zaman ayırmak istiyor ve bu sorumluluk gerektiren göreve uygunluğundan emin olmak istiyor. Devlet başkanı, õiguskantsler adayına ilişkin teklifini önümüzdeki haftalarda Riigikogu'ya sunacak" dedi.

Alar Karis son dönemde çeşitli yurt dışı ziyaretlerde bulundu. 20-24 Eylül tarihlerinde New York'ta Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 81. oturumuna katıldı. Bu hafta ise eşi Sirje Karis ile birlikte görev süresinin sonuna ilişkin veda ziyaretlerini gerçekleştiriyor; Almanya, Polonya, Litvanya ve Finlandiya devlet başkanları ile İsveç kraliyet çiftiyle görüşecek.

Bu nedenle Karis'in õiguskantsler konusuyla ancak haftanın ikinci yarısında Estonya'ya döndükten sonra doğrudan ilgilenebileceği belirtiliyor. Dolayısıyla teklifin halen görevde olan cumhurbaşkanı tarafından mı yoksa gelecek cumhurbaşkanı Ülle Madise tarafından mı yapılacağı bilinmiyor. Alar Karis, cumhurbaşkanlığı görevini 12 Ekim'de Ülle Madise'ye devredecek.

Riigikogu kanadından görüşler

Riigikogu Anayasa Komisyonu Başkanı Madis Timpson (Reform Partisi), cumhurbaşkanının uygun gördüğü kişiyi seçip adaylığını Riigikogu'ya sunması durumunda, parlamentonun görevinin adayın desteklenip atanmasına karar vermek olduğunu söyledi. Timpson, "Ben şahsen resmi sunumdan önce Riigikogu'da temsil edilen tüm gruplarla istişare ederdim" dedi.

Timpson, Anayasa Komisyonu'nun bu konuda cumhurbaşkanıyla herhangi bir iletişimi olmadığını ve komisyonda belirli adayların da tartışılmadığını belirtti. "Dolayısıyla cumhurbaşkanının şu anda kaç ismi değerlendirdiğini veya belirli bir ismin kamuoyuna ne zaman yansıyacağını söyleyemem. Bu öncelikle cumhurbaşkanının kararıdır. Estonya'da bilgi, deneyim ve profesyonel geçmişiyle bu görevi çok iyi yerine getirebilecek pek çok kişi olduğuna şüphe yok" diye konuştu.

Timpson, "Şahsi görüşüm, yeni õiguskantslerin çok güçlü hukuki donanıma ve yüksek mesleki niteliklere sahip bir hukukçu olması, ayrıca Estonya yaşamını daha iyi hale getirme iradesi taşıması gerektiğidir. Bence bağımsızlığı da aynı derecede önemli; õiguskantsler parti geçmişi olmayan ve tarafsızlığından makul şüphe duyulmayacak bir kişi olmalı. Bu, anayasal bir kurumun başıdır ve bağımsızlık ile profesyonel otorite özellikle önemlidir" ifadelerini kullandı.

Anayasa Komisyonu Başkanı Ando Kiviberg (Eesti 200), yeni õiguskantsler arayışı konusunda Ülle Madise ile görüştüğünü ve onun gelecekteki gelişmeleri nasıl gördüğünü anlamaya çalıştığını söyledi. Kiviberg, "Õiguskantsler adayının Riigikogu'ya sunulması cumhurbaşkanının anayasal görevidir. Cumhurbaşkanının bu görevi gereken özenle yerine getireceğine inanıyorum" dedi.

Estonya'da õiguskantsler, cumhurbaşkanının önerisi üzerine Riigikogu tarafından yedi yıllık bir süre için atanır.