Letonya'nın Valka kenti mali krizde: vergiler Estonya'ya gidiyor

Letonya'nın Valka kenti ağır bir mali sıkıntının içinde. Kent sakinlerinin bir bölümü, daha yüksek sosyal yardım ve daha iyi sağlık hizmeti nedeniyle hemen yanı başındaki Estonya kenti Valga'da kayıtlı. Yaklaşık 500 kişi de çalışmak için Valga'ya gidiyor; ancak bu kişilerin ödediği vergiler Estonya'da kalıyor. Buna karşın Valka'nın harcamaları azalmıyor.

Valka ile Valga fiilen tek bir yerleşim alanı oluşturuyor; kentler arasındaki sınır zamanla kaldırılmıştı. Ancak iki kent farklı ülkelerin vergi, sosyal güvenlik ve sağlık sistemlerine bağlı. Bu durum, sakinlerin hizmet ve yardım açısından daha avantajlı buldukları tarafa yönelmesine yol açıyor.

Sayıştay raporu: zayıf mali yönetim ve birikmiş borçlar

Letonya Devlet Kontrolü (görevini Türkiye'deki Sayıştay'a benzer şekilde yürüten denetim kurumu) da kentte zayıf mali yönetim ve ödenmemiş kamu hizmeti faturaları tespit etti. Kurul üyesi İlze Badere, denetim bulgularını şöyle özetledi: "Bize göre Valka'nın mali güçlükleri zayıf finans yönetiminden ve yetersiz iç kontrolden kaynaklanıyor. Bütçeye, gerçekte elde edilmesi mümkün olmayan gelirler konmuş. Avrupa Birliği projelerinden doğan yükümlülükleri yerine getirme kapasitesi de fazla iyimser değerlendirilmiş; oysa bu harcamaların karşılanacağına dair hiçbir garanti yoktu."

Kent şu anda bütçesini dengelemeye çalışıyor. Ancak önümüzdeki dönemde daha büyük bir yerel yönetimle birleşmek zorunda kalabileceği belirtiliyor. Letonya'da yerel yönetimlerin mali sürdürülebilirliği, nüfusun azalması ve idari bölünmenin yeniden düzenlenmesi tartışmalarıyla birlikte ele alınıyor.

Ortak kent, iki ayrı sistem

Valka–Valga örneği, sınırın iki yanındaki farklı refah düzeylerinin yerel bütçelere nasıl yansıdığını gösteriyor. Sakinlerin kayıt ve çalışma tercihleri, vergi gelirlerinin bir ülkeden diğerine kaymasına neden oluyor. Hizmetlerin ortak kullanıldığı bu yapıda, gelirlerin bir tarafta toplanması Valka'nın mali dengesini daha da zorlaştırıyor.