Ida-Virumaa için birlik çağrısı: Estonya yönelimli, Avrupalı ve başarılı

Estonya'da güvenlik ve toplumsal dayanıklılık alanında çalışan Dmitri Teperik, ERR Uudised'de yayımlanan görüş yazısında Ida-Virumaa'nın geleceğini değerlendirdi. Teperik, bölgenin Estonya yönelimli (eestimeelne), Avrupalı ve başarılı bir yapıya kavuşması gerektiğini belirtti. Kendisi de Ida-Virumaa kökenli olan Teperik, "Orada doğdum" cümlesinin yıllar içinde farklı duygular uyandırdığını, zamanla acıma veya çekingenlik yerine merak ve olumlu heyecanla karşılanmasını istediğini ifade etti.

Teperik, en önemli kararların ani kriz anlarında değil, yıllar önce sıradan iş günlerinde alındığını vurguladı. Ona göre bir bölgeyi sürekli eksiklikler üzerinden tanımlamak, geçici çözümlere yol açıyor; oysa Ida-Virumaa'nın sunduğu gelişimi görmek gerekiyor.

2050 vizyonu ve bölgesel planlama

Yazıda, Ida-Virumaa'nın Estonya'nın üç bölgesel şehir merkezinden biri olarak tanımlandığı belirtildi. Ülke çapındaki "Eesti 2050" mekânsal planı, Jõhvi, Kohtla-Järve, Narva ve Sillamäe'den oluşan Ida-Viru şehir bölgesini Tartu ve Pärnu'nun yanı sıra bu merkezlerden biri olarak gösteriyor. Aynı belge bölgeyi Estonya'nın enerji ve ekonomik dönüşümünde kilit alan olarak tanımlıyor. Teperik, bunun bir nezaket ifadesi değil, devletin kendi görüşü olduğunu kaydetti.

Vatandaş girişimi olarak başlatılan "Ida-Viru Tulevik 2050" (Ida-Virumaa'nın Geleceği 2050) programı, geniş katılımlı süreç, kamu tartışmaları, seminerler, çalışma gezileri, uzman danışmaları ve topluluk atölyeleriyle bölge için bir gelecek vizyonu oluşturdu. Vizyon, sürdürülebilir kalkınmanın yerel halkın karar süreçlerinin parçası olduğunu hissetmesiyle mümkün olacağı ilkesine dayanıyor.

Teperik, Estonya'nın 2028-2034 yıllarını kapsayan ulusal ortaklık planına dikkat çekti. 2028 Eylül'ünde birinci sınıfa başlayan bir çocuğun, plan döneminin sonunda yedinci sınıfa geçeceğini hatırlattı. Bu çocuğun tüm okul hayatını, okul binasını, kurslarını, havuzunu, otobüs hattını, öğretmen maaşlarını, ebeveynlerin işini ve şehir yaşamını önümüzdeki bir buçuk yılda alınacak kararların şekillendireceğini belirtti. Benzer bir fırsat penceresinin en son 2021'de açıldığını, bir sonrakinin ise 2035'te olacağını da sözlerine ekledi.

Güvenlik ve dayanıklılık bağlantısı

Teperik'e göre güvenlik, yalnızca doğu sınırı ve Rusça konuşan nüfus bağlamında tartışılıyor; bu eksik bir yaklaşım. Toplumsal dayanıklılık, insanların kriz anında devletle işbirliği yapacak kadar güven duymasına bağlı. Bu güvenin hızla satın alınamayacağını, ancak yerel görüşlerin dikkate alındığı bir deneyimle on yıllar içinde inşa edilebileceğini ifade etti. Ida-Virumaa'nın iş ve eğitim yaşamına, yaşam ortamına ve topluluklara yapılan her yatırımın aslında bir güvenlik yatırımı olduğunu, kriz çıkmasa bile getiri sağlayacağını vurguladı.

Yazıda ayrıca Ida-Viru'nun son yirmi yılda büyük değişim geçirdiği, altyapının yanı sıra insanlarda da dönüşüm yaşandığı belirtildi. Bölgeye dair araştırmalar, yerel halkın komşu yardımı ve gayri resmi dayanışma konusunda aktif olduğunu gösteriyor. Eksik olanın ise güvenli buluşma noktaları ve bu iradeyi karar mercilerine taşıyacak güvenilir kanallar olduğu ifade edildi.

Teperik, "Ida-Viru Tulevik 2050" vizyonundan doğan Ida-Virumaa yenilenme şartının; yatırımlar, konut fonu, beceriler ve hizmetler ile topluluk geliştirme konularında somut öneriler içerdiğini, her önerinin 2028 sonu için ölçülebilir bir sonuçla eşleştirildiğini aktardı. Şartın siyasi olmadığını, hiçbir partiyi desteklemediğini veya eleştirmediğini, tüm siyasi güçlere ve karar hazırlayan memurlara hitap ettiğini sözlerine ekledi.

Yazının sonunda, "Eğer Ida-Viru'da işler yolundaysa tüm Estonya daha güvenlidir" denilerek bölgenin refah tüketicisi değil, ortak yapıcısı olduğu vurgulandı. Teperik, planın mükemmel olmadığını ancak şimdi iyi bir planın gelecekteki mükemmel plandan daha değerli olduğunu belirtti.