Estonya'da vadeli mevduat faizleri artıyor, tasarruflar cari hesapta bekliyor

Estonya'da vadeli mevduat faizleri, Avrupa Merkez Bankası faiz artırımlarının etkisiyle yükselişini sürdürüyor. Estonya Merkez Bankası (Eesti Pank) verilerine göre vadeli mevduatların ortalama faizi ağustos ayında yüzde 2,1 oldu. Bu oran temmuzda yüzde 2,05, geçen yılın aynı döneminde ise yüzde 1,97 seviyesindeydi. Bir yıllık vadeli mevduat faizleri şu anda yüzde 2,5 civarına yükselmiş durumda.

Estonya Merkez Bankası ekonomisti Taavi Raudsaar, bankaların mevduat çekmek için faiz oranlarını yükseltmek zorunda kaldığını belirtiyor. Raudsaar'a göre piyasa faizlerinin genel olarak artması bankaların kaynak maliyetini yükseltiyor; bir yıl önce daha ucuza bulunan fonlar, bugün kredi olarak plase edilebilmek için daha yüksek faizle toplanmak durumunda.

Banka yöneticileri ve merkez bankası, vadeli mevduat faizlerinin kısa vadede bir miktar daha yükselmesini bekliyor. Raudsaar, "Önümüzdeki birkaç yıllık dönemde mevduat faizleri belki biraz daha artabilir; çünkü euribor beklentisi de yukarı yönlü ve vadeli mevduat faizlerinin seviyesi büyük ölçüde buna bağlı" diyor.

Bankalar yüzde 2,5, likit hesap yüzde 1,75 öneriyor

Swedbank bu yıl mevduat faizlerini üç kez artırdı. Bankanın bireysel bankacılık yöneticisi Tarmo Ulla, 12 ay gibi uzun vadede parasını bağlamak isteyenlere yüzde 2,5 faiz sunduklarını, likidite tercih eden müşteriler için ise yüzde 1,75 faizli birikim hesabı önerdiklerini söylüyor. SEB de bir yıllık vadeli mevduat için yüzde 2,5 faiz veriyor.

Estonya Merkez Bankası istatistiklerine göre mevduat hacmi yıllık bazda 1 milyar euro artarak yüzde 7,5 büyüdü. SEB'in birikim ve yatırım bölümü yöneticisi Elisabet Visnapuu, artışta yüksek faizlerin yanı sıra gelir vergisi dilimindeki "maksuküür" uygulamasının kaldırılmasının da etkili olduğunu belirtiyor. Visnapuu'ya göre çalışanların net ücretleri arttı, ancak ekonomik belirsizlik insanları finansal tampon oluşturmaya daha fazla önem vermeye itti.

Tasarrufların hâlâ büyük bölümü cari hesapta

Buna karşın çok sayıda kişi parasını vadeli mevduata yatırmak yerine cari hesapta tutuyor. Tarmo Ulla, bireysel mevduat hacimlerinin istikrarlı şekilde büyüdüğünü; bunun hem maaş artışlarından hem harcama alışkanlıklarının değişmesinden kaynaklandığını söylüyor. Ulla, madalyonun diğer yüzüne dikkat çekiyor: "Müşteri tabanımızdaki müşterilerin yüzde 72'si maaş gününden maaş gününe yaşıyor." Bu tablo, tasarrufların hane halkı arasında son derece dengesiz dağıldığını gösteriyor.

Türkiye'deki okurlar için küçük bir not: Estonya, euro kullanan ve bankacılık sistemini Avrupa Merkez Bankası faiz kararlarına göre yönlendiren bir ülke. Vadeli mevduat faizlerindeki gelişme, tasarruf sahiplerinin yanı sıra kredi maliyetlerini de doğrudan etkiliyor.