Estonya'da taşra kentleri çocuk yetiştirmek için ideal görülüyor

Estonya'da taşra kent merkezlerinin, nüfuslarına oranla spor, eğitim, kültür ve kamu hizmetleri açısından neredeyse fazlasıyla donanımlı olduğu belirtiliyor. ERR News'de Raul Rebane imzasıyla yayımlanan değerlendirmede, çocuk yetiştirmek için en uygun ortamın neresi olduğu sorusu ele alınıyor.

Rebane, yazısında Gerd Kanter'in antrenörü İzlandalı Vesteinn Hafsteinsson ile yaptığı bir sohbetten aktarıyor. Hafsteinsson, Kuzey Avrupa ülkelerinde çocuklar için en iyi yerlerin yaklaşık 10.000-20.000 nüfuslu orta büyüklükteki kasabalar olduğunu savunuyor. Hafsteinsson bu tür kasabalarda birçok ülkede yaşamış ve çalışmış olduğu için konuya hakim.

Bağımsız hareketlilik ve 'Goldilocks' kavramı

Kuzey ülkelerindeki araştırmalar, 'çocukların bağımsız hareketliliği' kavramını kullanıyor. 10-14 yaşındaki bir çocuk, okul, antrenman, müzik okulu, arkadaş ve ev arasındaki güzergahta büyükşehre kıyasla günde belki de bir saat tasarruf ediyor. Moskova'da otobüs veya metroyla yolculuk kolaylıkla iki saati bulabilirken, normal bir kasabada bu süre 20-40 dakikaya iniyor.

Küçük bir kasabada yürüyerek veya bisikletle dolaşmak mümkün. Çocuk açısından ideal kent, en çok imkana sahip olan değil, bu imkanlara bağımsız olarak erişebildiği yer oluyor. Bunun için az bilinen bir terim kullanılıyor: 'Goldilocks bölgesi'. Adı, Goldilocks masalındaki üç kase lapadan birinin çok sıcak, birinin çok soğuk, birinin tam kararında olmasından geliyor. 'Tam kararında' kavramı, ideal büyüklüğü tanımlıyor: Seçenek sunacak kadar büyük, çocuğun bunlara kendi başına ulaşabileceği kadar küçük bir kasaba.

Birçok ülkenin büyükşehirlerinde ebeveynlerden biri kaçınılmaz olarak çocuğun şoförü haline geliyor. Fransa, İsrail, Brezilya, İrlanda, Avustralya, Portekiz, İtalya ve Kanada gibi ülkelerde çocukların bağımsız hareketliliğinin kısıtlı olduğu belirtiliyor. Estonya'ya dönen aileler, çocuğun güvenli ve bağımsız hareket edebilmesinin büyük bir nimet olduğunu söylüyor.

Estonya'nın ilçe merkezleri

Estonya'nın 'tam kararında' kasabaları, Porvoo, Rauma, Lillehammer veya Visby gibi Kuzey örneklerinden biraz daha küçük. Ancak ülkenin ilçe merkezlerinin çoğu bu kavrama çok iyi uyuyor. Viljandi, Võru, Rakvere, Kuressaare, Haapsalu ve daha birçok yer aynı mantığa sahip: Hizmet dengesi, güvenlik ve kısa mesafeler.

Örneğin Viljandi ve Rakvere'de okullar, yoğun spor ve müzik imkanları, iyi tesisler ve çok sayıda ders dışı etkinlik bulunuyor. Kasabanın büyük bölümü bisikletle 10-15 dakikada geçilebiliyor; yani 11-12 yaşındaki bir çocuk gününün büyük kısmını bağımsız planlayabiliyor.

Estonya'da ilçe merkezlerinin nüfuslarına oranla spor, eğitim, kültür ve kamu hizmetleri açısından neredeyse fazlasıyla donanımlı olduğu söylenebilir. Bu, pratikte rekabet gücü anlamına da geliyor: Hobiler için daha fazla zaman harcayabilme imkanı.

Bu konuda şüphe duyanlar için bir hatırlatma yapılıyor: Tallinn'den çıkan son bireysel olimpiyat şampiyonu 1964'te sürat patencisi Ants Antson'du. Oysa başkent, nüfus, para, tesis ve imkanlar açısından neredeyse Estonya'nın geri kalanının toplamına sahip.

Yazıda, bazılarının küçümseyici bulduğu 'taşra' kelimesini istenilesi bir ortam anlamına dönüştürmek amaçlanıyor. Estonya, çocuğun bağımsız hareket ettiği Kuzey ve Alman modelini izliyor; çocuğun yetişkin gözetiminde taşındığı Anglosakson ve Güney Avrupa modelinin ülkeye uymadığı vurgulanıyor. Basit sonuç: Çocukların imkanlarını artırmak için Tallinn'e taşınmak, aslında bu imkanlardan uzaklaşmak anlamına gelebilir.