Estonya'da ruhsal destek hatlarına talep yüksek: 126 hattı yeniden devrede

Estonya Sosyal Sigortalar Kurumu'nun (Sotsiaalkindlustusamet) destek hatları istatistikleri, insanların telefon veya internet üzerinden duygusal destek alma ihtiyacının yüksek seyrettiğini gösteriyor. Bu yılın ilk yarısında mağdur destek hatlarına ayda yaklaşık 1000 kez başvuruldu.

Destek hattı danışmanlarına en sık yalnızlık, kaygı, çift ve aile ilişkileri sorunlarıyla ilgili başvurular yapılıyor. Cuma gününden itibaren 126 numaralı telefondan manevi destek uzmanlarına da ulaşılabilecek.

Manevi destek hattı ilk kez pandemide kuruldu

Manevi destek hattı ilk olarak 2020 yılının haziran ayında koronavirüs pandemisi sırasında kriz dönemi önlemi olarak oluşturuldu. Faaliyetleri kâr amacı gütmeyen Tartu İlahiyat Akademisi (Tartu Teoloogia Akadeemia) derneği koordine etti. Dernek yöneticisi Siimon Haamer, hattı arayanların sayısının ilk aylarda tüm tarafları şaşırttığını söyledi.

Haamer, 2020 sonunda ayda yaklaşık 600-700 telefon görüşmesi yapıldığını belirterek şunları kaydetti: "Bu, hem Sosyal Bakanlık'taki kişilerin hem de bizim beklentilerimizi aştı; bu nedenle çalışma devam etti ve Sosyal Bakanlık'tan ek finansman aldık. 2022 Mart sonunda ayda yaklaşık bin görüşme vardı ve aynı sayıda kişi de hatta ulaşamadı, çünkü aynı anda yalnızca bir manevi destek uzmanı çalışıyordu."

2023'ten itibaren Sosyal Sigortalar Kurumu manevi destek telefonunu ve ruh sağlığı destek hattını tek hizmette birleştirdi. Bütçe kesintileri nedeniyle geçen yaz ayrı manevi destek danışmanlığı sona erdirildi. Kurumun mağdur destek dairesi başkanı Kaire Tamm, karar verilirken özel manevi destek görüşmesine nispeten az ihtiyaç duyulduğunu gösteren verilere dayanıldığını söyledi. 2024'te manevi destek hattına 3000'den fazla başvuru yapıldı; bunların beşte dördünden biraz fazlası tekrar arayanlara aitti ve ilk kez başvuran sayısı 153'tü.

126 numarası manevi destek uzmanlarına devredildi

Geçen yıl uzun geçmişe sahip güven telefonu da mevcut şekliyle faaliyetini sonlandırdı ve onu yöneten Hingeabi Assotsiatsioon Usaldus derneği, halkın zaten bildiği 126 numarasını manevi destek uzmanlarına sundu.

Dernek danışma kurulu üyesi Avo-Rein Tereping, "Aslında temelde insanların sorunları için arayabileceği bir güven telefonu olarak kalıyor" dedi. Tereping, Avrupa'da benzersiz olan üç haneli bu güven telefonu tipinin kime devredileceğini araştırdıklarını ve mevcut yöneticiye devretmenin en mantıklısı olabileceğini düşündüklerini belirterek, "Çünkü onlar aslında aynı işi yapıyor. Manevi destek, güven telefonu ilkeleriyle tamamen uyumlu" diye konuştu.

Manevi destek uzmanları hattı cuma günü, 25 Eylül'den itibaren devreye alacak. 126 numarasını gönüllüler akşamları saat yediden gece yarısına kadar yanıtlayacak. Haamer'e göre yaklaşık 30 mesleki eğitimli manevi destek uzmanı vardiya paylaşacak.

Haamer, insanların bir danışmana gitme adımını atmakta zorlanabileceğini, böyle bir ihtiyaç ve isteği kabul etmenin de bazen güç olabileceğini söyledi. "Telefonu kaldırmak çok daha kolay. Kişi yüzü ve adıyla orada değil. Bu aynı zamanda kendisi için yardım aramanın ve istemenin anonim bir yolu ve yakın çevrenizde sizi destekleyebilecek veya yardım edebilecek bir manevi destek uzmanının olup olmamasına bağlı değil; nerede olursanız olun telefonu alıp arayabilirsiniz. Bu, yardıma uzanma eşiğini düşürüyor" diye açıkladı.

Sosyal Bakanlık manevi destek hattını yılda yaklaşık çeyrek milyon avroyla desteklerken, şimdi bütçe on kat daha küçük: yılda 25.000 avro. Masrafları Teoloji Akademisi derneği karşılıyor. Sosyal Bakanlık Ruh Sağlığı Dairesi başkanı Anne Randväli, devletin şu anda kaynakları Avrupa çapında numaralara sahip mağdur destek kriz telefonu 116 006 ile duygusal destek telefonu 116 123'ün çalışır tutulması ve bu hizmetlerin kalitesinin sağlanması için topladığını söyledi.