Estonya başbakanı Michal: Rail Baltic için AB parası kesin gelecek

Estonya Başbakanı Kristen Michal, Rail Baltic demiryolu projesindeki yapım takviminin kaydırılmasının Estonya'ya pahalı kredi kullanmak yerine Avrupa Birliği fonlarından yararlanma imkânı tanıyacağını belirtti. Michal, ETV programı "Aktuaalne kaamera"da yaptığı açıklamada, proje için gereken paranın Avrupa'dan kesinlikle alınacağını ifade etti.

Açıklamalar, hükümetin gelecek yılın bütçesinde ciddi bir açıkla karşı karşıya olduğu bir dönemde geldi. Michal'a göre gelecek yıl bütçe açığı gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYH) yüzde dördü seviyesinde olacak ve yaklaşık 2 milyar euroluk ek borçlanma gerekli. Başbakan, açığın bu yılki seviyeye kıyasla daha düşük olduğunu, ancak yine de çok yüksek bir eksik olduğunu kabul etti.

"Üç yılda yüzde on kısıntı yaptık"

Michal, hükümetin üç yıl boyunca toplamda yüzde on oranında kısıntıya gittiğini, yeni bütçeyle buna 235 milyon euroluk, yani neredeyse 250 milyon euroluk ek kesinti eklendiğini söyledi. Ona göre bu süreçte maaş artışı yalnızca dört alanda mümkün oldu, yatırımlar ise ertelendi.

Bu adımların bütçe konseyi ve Estonya Merkez Bankası'nın tavsiyeleri doğrultusunda atıldığını belirten Başbakan, açığın yarım puan düşürülmesi yönündeki bu yaklaşımın sonraki hükümetler tarafından da sürdürülebileceğini ifade etti.

Eleştirmenlerin "bütçe rakamlarıyla makyaj yapıldığı" yönündeki iddialarına Michal, "Bu eleştirileri yapanlar sadece yüksek sesli sloganlar üretebilir; biz hem sabit hem de işgücü maliyetlerinde kesinti yaptık" diyerek yanıt verdi. 2009 ekonomik krizinden bu yana ilk kez sabit giderler ve idari maliyetlerin kısıldığını savunan Michal, örnek olarak İşsizlik Sigortası Kurumu'nda ve Arazi ve Mekân Dairesi'nde her beş kişiden birinin işten çıkarıldığını gösterdi.

Vergi yükü ve savunma harcamaları

Michal, 1995 yılında da bugünküne benzer şekilde yüzde 35'lik bir vergi yükü bulunduğunu, ancak savunma harcamalarının o dönemde GSYH'nin yüzde birinin altında olduğunu, bugün ise yüzde beşin üzerine çıktığını hatırlattı. Ona göre bu tablo, diğer tüm alanların kemer sıkmak zorunda kalmasının nedenini açıklıyor.

Borçlanma sorununun her geçen yıl daha da derinleştiğini vurgulayan Başbakan, kredinin büyüdüğünü ve faiz ödemelerinin arttığını, bunun bir sarmala dönüştüğünü söyledi. "Şimdi frene basmazsak, gelecek hükümetlere bugünkünden daha kötü bir tablo miras bırakırsınız" dedi.

Estonya Merkez Bankası'nın, borç yükünün nasıl azaltılacağı ya da artışın nasıl durdurulacağı konusunda partiler arası bir uzlaşma sağlanamamasını eleştirmesine de değinen Michal, partiler arası anlaşmaların çoğu zaman yazıldığı kâğıda bile değmediğini savundu. Kendi yaklaşımlarının "söz verdik ve yaptık" olduğunu belirten Michal, üç yıllık kesintilerin ardından gelecek yıl gönüllü olarak neredeyse 250 milyon euro daha az harcamanın kolay olmadığını dile getirdi.

Rail Baltic harcamalarının ertelenmesiyle ilgili eleştirilere ise Michal, projenin 2034'e kadar uzatılan yeni bütçe dönemine yayılması hâlinde kredi çekip faiz ödemek yerine, başlangıçta öngörüldüğü gibi AB fonlarından yararlanmanın mümkün olacağını söyledi.

Proje için henüz dağıtılmamış 600 milyon euroya atıfla Michal, "Avrupa'da bu projeye 10 milyar euroluk bir talep var. Ben AB bütçesinin müzakere edileceği masaya oturacağım. Baltık ülkeleriyle birlikte bu parayı isteyeceğiz" dedi. Başbakan, sunucunun "İsteyebilirsiniz ama bu, alacağınız anlamına gelmez" sözüne ise "İsterseniz bahse girelim" karşılığını verdi.