Estonya'da gençlik konseylerinde katılım sorunu

Estonya'da şu anda 55 gençlik konseyi (noortevolikogu) faaliyet gösteriyor. Bunlar gençlerin kendi şehir veya beldelerini ilgilendiren kararlarda söz sahibi olabildiği yerel meclisler. Konsey üyelerinin birçoğu yerel yönetimlerle işbirliğinin iyi gittiğini söylerken, asıl sorunun gençlerin bizzat sürece katılması ve kendilerini başarılı hissetmesi olduğunu belirtiyor.

Tartu gençlik konseyi başkanı Lisett Hansen, konseye katılma nedenlerinin farklı olduğunu söylüyor. "Kimi belirli bir konu veya hedefle geliyor, kimi kendi memleketinde bir şeyleri değiştirmek istiyor, kimi de deneyim kazanıp yerel düzeyde kararların nasıl alındığını daha iyi anlamak istiyor" diyor.

Hansen, kendi şehrini ilgilendiren kararların alınışını sadece kenardan izlemek istemiyor. Ona göre şehir, gençlerin deneyip büyüyebileceği, hatta hata yapabileceği bir ortam yaratmalı. Bu kapsamda sorumlu gece hayatını, canlı ve genç dostu bir kent mekânını ve herkesin erişebileceği bir hobi eğitimini önemli buluyor.

Gençlik konseylerinin görünürlüğü ve somut sonuç beklentisi

Hansen için gençlik konseylerinin çeşitli etkinliklerle görünür olması da önemli. "Hayallerimdeki Tartu" başlıklı kompozisyon yarışmasını, gençlerin fikirlerini sormak için bir fırsat olarak değerlendiriyor. Hansen, etkinlikler, tartışmalar ve toplantıların da herhangi bir örgüte üye olmayan ya da gençlik konseyine aday olmak istemeyen gençlerin söz söyleyebildiği alanlar olduğunu ekliyor.

Viimsi gençlik konseyi başkanı Emilia Eller, belediye yönetimiyle işbirliğinin verimli geçtiğini söylüyor. "Öne sürdüğümüz her fikir dikkate alındı ve birlikte tartışılarak hayata geçirilebiliyor" diyor.

Eller, Viimsi'de gençlerin görüşlerinin her zaman beklendiğini, konsey üyelerinin de gençleri bu görüşleri açıklamaya teşvik ettiğini belirtiyor. Sorun noktası olarak ise gençlerin öncelikle sonucu, yani kendilerini sürece dahil edilmiş hissettikleri anı beklediğini vurguluyor.

Örneğin Viimsi gençlik konseyi, gençlerin dünya kafe yöntemiyle fikir alışverişinde bulunmak üzere bir araya getirildiği Viimsi Innukate fikir tartışmasını (VIID) başlattı. Hazırlanan öneriler belediye meclisine sunuluyor. Konseyin desteğiyle Reinu ve Tammelaane yolları arasına bir yaya yolu yapılması önerisi de sunuldu.

Saaremaa gençlik konseyi üyesi Sirelin Ermann, belediye yönetimiyle işbirliğinin yolunda gittiğini ifade ediyor. Ermann, her belediye temsilcisiyle üyeler arasında her zaman en nazik tartışmaların yaşanmayabileceğini, ancak karşılaştıkları temel karar alıcıların genel olarak genç yanlısı ve olumlu bir tutumda olduğunu söylüyor.

Hem belediye hem de Avrupa Birliği'nin Erasmus öğrenci değişim programıyla işbirliği içinde Saaremaa belediye meclisinde gençlerin meclisin işleyiş mekanizmalarını denediği bir simülasyon düzenlendi. Öneriler çoğunlukla yerel ulaşımla ilgili ve belediye mümkün olduğunca bunları iyileştiriyor.

Ermann, gençlerin kendi yapısında da önemli bir sorun görüyor. "Pasifleşmiş ve okulun yanı sıra başka bir yere katkı sağlama motivasyonu olmayan çok sayıda genç var" diyor. Ermann, pasifliği bir sorun olarak çözmenin zor olduğunu, ancak bir seçeneğin okul müfredatını gençlerin topluma katılımın farklı yollarıyla daha fazla temas kuracak şekilde zenginleştirmek olabileceğini ekliyor.

Tartu şehrinin son sipariş ettiği araştırma, Tartu gençlerinin yüzde 55'inin gençlik konseyinin hedeflerini algıladığını gösteriyor. Tartu'da yaşayan ve okuyan gençlerin yüzde 48'i ise Tartu gençlik konseyinin varlığından haberdar değil.

Estonya Şehirleri ve Beldeleri Birliği eğitim ve gençlik çalışmaları alanı danışmanı Robert Lippin, gençlere sürecin bütününü göstermenin önemli olduğunu düşünüyor. "Gençlerin önerileri dikkate alınamayacaksa, genç bunun neden yapılamadığını ve önerisinin sonrasında ne olduğunu bilmeli" diyor.

Tartu gençlerinin katılımını ele alan araştırma da gençlerin motivasyonunu korumak için görüşlerinin hangi sonuca ulaştığını göstermenin önemli olduğunu ortaya koydu. Araştırmada, gençlere hem katılımın sonuçlarının hem de onların katkısıyla ne yapıldığının açıkça tanıtılması önerildi. Lippin, gençlerin sadece tek tek projelerde değil, olağan karar alma sürecine de daha fazla dahil edilmesi gerektiğini belirtiyor.

Hansen ise gelişme alanını öncelikle politikacıların gençleri dahil etme isteğinde görüyor. Ona göre burada politikacıların ve karar alıcıların oldukça büyük bir sorumluluğu var. Gençlerin dahil edilmesi sadece bir iletişim hamlesi olmamalı; çünkü gençlerin görüşü sorulduğunda, bu görüşü kararlarda dikkate alma ya da en azından neden dikkate alınmadığını dürüstçe açıklama isteği de olmalı.

Estonya Gençlik Kuruluşları Birliği'nin verilerine göre ülkede 55 gençlik konseyi bulunuyor. En büyüğü 26 üyeyle Tallinn'de. Daha küçük yerlerde ise konseyler beş ile yedi üyeden oluşuyor.