Estonya'da sebze üretiminde sübvansiyon şüphesi: ürün tarlada çürüyor

Estonya'da sebze üretimine verilen sübvansiyonlar son iki yılda birkaç kat arttı. Ancak uzmanlar, ürünün her zaman tüketiciye ulaşmadığını belirtiyor. Sebzelerin sık sık yalnızca destek almak amacıyla yetiştirildiği ve ardından toprakta çürümeye bırakıldığı ifade ediliyor.

ERR'in Rusça servisinin aktardığına göre, sebze yetiştiriciliği için yapılan sübvansiyon başvuruları 2021'den bu yana dört kat arttı. Kayıtlı ekim alanları ise neredeyse beş kat genişleyerek 800 hektardan yaklaşık 3800 hektara çıktı. Çiftçilerin Avrupa Birliği destekleri için başvurduğu başlıca ürünler arasında bezelye, havuç, balkabağı, pancar ve şalgam yer alıyor.

Şalgam ekim alanı son iki yılda yedi kat artmasına rağmen bu ürün marketlerde hâlâ bulunamıyor. Devlet ise destek ödemelerini düzenli olarak yapmaya devam ediyor. Diğer ürünlerdeki destekler de birkaç kat arttı, ancak şalgamdaki artış kadar yüksek olmadı.

Bazı çiftçiler arazilerinde bakım yapmıyor

Bahçıvanlar Birliği (Aiandusliit) yöneticisi Raimond Strastin, daha önce hiç sebze yetiştirmemiş girişimcilerin ortaya çıktığına dikkat çekiyor. Strastin'e göre bu kişiler büyük olasılıkla devletten ek destek almayı amaçlıyor ve bu tarlalardan marketlere tek bir kilogram bile ürün ulaşmıyor.

Tarım Bakanlığı (Põllumajandusministeerium) söz konusu sorunun farkında olduğunu bildirdi. Bakanlık bu yıl denetim sayısını on kat artırdı. Usulsüzlük yapan çiftçiler çoğunlukla ekili arazilerin yabani otlarla kaplanması nedeniyle yakalanıyor; bu durum mevzuata aykırı. Ancak ödenen destek tutarları yine de yüksek seyrediyor.

Bakanlık temsilcisi Katrin Ratnik, farklı destek oranlarının bulunduğunu ve konunun tek bir sübvansiyonla sınırlı olmadığını belirtti. Ratnik'e göre sebze yetiştiriciliğine yönelik iki ayrı destek önlemi var: Ekolojik tarım kapsamında sebze üretimi ve gıda üretimine bağlı doğrudan sebze yetiştiriciliği. Destek oranları hektar başına yaklaşık 350-400 avrodan başlayıp ekolojik üretimde 800 avroya kadar çıkıyor.

Söz konusu tutarlar yüz binlerce avroya ulaşıyor. Kurallara uygun üretim yapan çiftçiler, ekim alanlarının uzun yıllar azaldığını ve ani artışın yetkilileri şüphelendirmesi gerektiğini vurguluyor. Bu çiftçilere göre ayrıca söz konusu girişimcilerin gerekli makineleri de bulunmuyor.

Jaagomäe çiftliği sahibi Mart Timmi, her ürünün kendine özgü bir tarım tekniği olduğunu hatırlatıyor. Timmi'ye göre kolay para peşinde koşanlar kanundaki boşluklardan yararlanıyor. Örneğin şalgam, havuç veya yaban turpu geniş ekim yapan tahıl mibzeriyle ekilemez; bu ürünler için uygun hasat teknolojisi de yok. Satılabilir kalitede havuç için toprağın en az 25 santimetre derinliğinde işlenmesi gerektiğini belirten Timmi, geniş ekimde küçük ve şekilsiz kökler oluşacağını, bunları toplayacak makinenin de bulunmadığını söyledi.

Şalgam destek listesinden çıkarılabilir

Son iki yılda yalnızca şalgamda yedi kat artış görüldüğü için Tarım Bakanlığı bu ürünün destek listesinden çıkarılmasını tartışıyor. Diğer ürünler için şimdilik benzer bir adım planlanmıyor.