Estonya'da genç işsizliği arttı, İşkur desteği eleştiriliyor

Estonya'da genç işsizliği son yılların en yüksek seviyesine ulaştı. Ülkede yaklaşık 15 bin gencin işsiz olduğu bildirilirken, ilk işini arayanlar bir kısır döngüyle karşı karşıya kalıyor: işverenler adaylardan yıllara dayanan sektör deneyimi bekliyor.

ETV kanalında yayınlanan "Impulss" programına konuşan ve Pärnu kentinde iş arayan Keili Parts, pazarlama eğitimini tamamladıktan sonra işsiz kaldığını ve yeni bir yön aradığını ancak İşkur'dan (Estonca: Töötukassa) destek alamadığını anlattı.

Parts, "İşkur'da kayıtlıydım ve tanıdıklar aracılığıyla bir anaokulunda öğretmen yardımcısı yerine geçme fırsatı doğdu. Bu iş bana çok iyi geldi ama maalesef İşkur üzerinden eğitim alamadım. Çok istiyordum çünkü beni besleyen, tutkuyla bağlandığım ve sabah giderek çalışmak istediğim bir şey bulduğumu hissediyordum" dedi. Parts, kendisine Pärnu bölgesinden "öğretmen veya anaokulu öğretmeni sayısının zaten çok fazla olduğu" yanıtının verildiğini sözlerine ekledi.

İşkur yönetimi eksiklikleri kabul etti

İşkur Genel Müdürü Gert Tiivas, kurumun gençlere destek konusunda eksiklikleri olduğunu kabul etti. Tiivas, "Gelişime açık alanlarımız var, bunu az önce öğrendim ve bu beni şaşırtmadı. Elbette işimizi daha iyi yapabiliriz ve böyle sonuçlandığı için özür dilerim; ancak gözlerinizi parıldatan bir zorluk bulmanıza sevindim" diye yanıt verdi.

Parts, işsiz kayıtlıyken kısa süreli işler yapmaya ilişkin bir çelişkiye de dikkat çekti. Bu durum, gencin aynı işverenle daha uzun süreli bir ilişki kurmasına izin vermiyor. Parts, "Bir yerde bir kez çalıştıysam, oraya aslında bir daha gitmemem gerektiği yanıtını aldım" dedi. Parts'a göre bu durum işverenler için de sorun oluşturuyor: "İşverenlerle bu konuyu konuştuğum kadarıyla onlar da bu kısıtlamayı anlamadıklarını söylüyor; çünkü bir insanı yalnızca bir ya da iki kez görürseniz arada güven oluşamaz."

Tiivas da İşkur'daki belirsizliği kabul etti. "Bunun bugün biraz karışık olan bir konu olduğunu düşünüyorum ve yavaş yavaş düzenlemeye başladık" dedi. Tiivas, Eylül ayından itibaren kısa süreli işlerden farklı olarak bir "deneme günü" uygulamasının mümkün hale geldiğini belirtti. Buna göre genç, gerçek çalışma ortamında bulunma imkânı elde ediyor.

Tiivas ayrıca bu yıl İşkur bünyesinde gençlere daha fazla zaman ayırması beklenen özel gençlik danışmanlarının görevlendirildiğini ekledi.

Bakan ve işveren temsilcilerinden öneriler

Ekonomi ve Sanayi Bakanı Liina Vahtras, gençleri hayallerindeki uzmanlık pozisyonu olmayabilecek işleri de kabul etmeye teşvik etti. Vahtras'a göre her ilk deneyim, ilerideki maaş görüşmelerini kolaylaştırıyor ve özgeçmişi güçlendiriyor. Bakan, gençler ile işverenleri buluşturacak daha etkili dijital çözümler oluşturulmasını önerdi.

Vahtras, "İşkur'un, reşit olmayanları ya da gençleri işe alan işverenlerin işaretlenebildiği bir self-servis portalı olduğunu biliyorum. Genç burada kendini kaydedebilir, ne yapabildiğini ve nerede çalışmak istediğini belirleyebilir; böylece gençlerle işverenler bir araya getirilebilir" dedi. Bakan, devletin rolünün daha uzun süreli bir piyasa aksaklığı ortaya çıktığında müdahale etmek olduğunu ekledi.

İşverenler Merkez Birliği Başkanı Hando Sutter ise gençlerin sürece dahil edilmesinin şirketlerin rekabet gücünün anahtarı olduğunu ancak bunun emek gerektirdiğini vurguladı. Sutter, "Gençlerle ilgilenmenin işverenler için kısa vadede ek yük olduğu açık: kişi geldiğinde deneyimi yoktur, rehberliğe ihtiyaç duyar ve muhtemelen verimliliği deneyimli meslektaşlarıyla kıyaslanamaz" dedi. Sutter, giderek daha fazla işverenin bunun rekabet gücünün temel ön koşullarından biri olduğunu anladığını sözlerine ekledi: "Gençlerle ilgilenmezseniz, başkaları sizden daha iyi olur."

Estonya Sanat Akademisi Rektörü Hilkka Hiiop, günümüzün öngörülemez iş piyasasında yalnızca dar bir sektörel deneyime bakılamayacağını, üniversitelerin rolünün geniş beceriler kazandırmak olduğunu belirtti. Hiiop, "İş piyasası o kadar öngörülemez hale geldi ki gerçekten çok çalkantılı bir dönemde yaşıyoruz" dedi. Yaratıcı alanların mesleğin yanı sıra sosyal beceriler, duygusal beceriler, esneklik ve yeniden yönelim gibi geniş bir yelpazede beceri öğrettiğini vurgulayan Hiiop, bunların gençlerin bu yeni dünyada daha kolay baş etmesini sağlayabilecek değerler olduğunu söyledi.

Devlet Şansölyeliği danışmanı ve kariyer rehberi Monika Tamla ise erken kariyer yönlendirmesinin temel okulda başlaması gerektiğini vurguladı; böylece gençler meslek seçimi yapmadan önce farklı mesleklerin gerçek doğasını anlayabilir. Tamla, "Bence okullarda kariyer rehberliği diye bir ders de olmalı" dedi. Bunun temel okuldan itibaren başlaması gerektiğini belirten Tamla, bunun gencin hangi liseyi seçeceği ya da mesleki eğitime mi yöneleceği konusunda daha iyi karar vermesine yardımcı olacağını söyledi.