Estonya'da çiftçiler destek almak için ekilmemiş tarla gösteriyor

Estonya'da son birkaç yılda sebze yetiştiriciliği kat kat arttı, ancak bu ürünler market raflarına ulaşmıyor. Bazı çiftçiler yalnızca devlet desteği almak için ekim yapıyor ve hasat etmeyi hiç planlamıyor. Bu tür bir düzen, gerçek üreticileri zor durumda bırakıyor.

Estonya'da bu yıl şalgam ekimi birkaç yıl öncesine göre neredeyse yedi kat arttı; ancak piyasada tek bir şalgam bile yok. Şalgamın yanı sıra kabak yetiştiriciliği de çoğaldı. 2024'te 50 hektarda kabak yetiştirilirken bu yıl 224 hektar için destek başvurusu yapıldı. Pancar ekimi birkaç yıl önce 65 hektardı, bu yıl ise neredeyse 594 hektara çıktı.

"Destek almak için ucuz tohum ekiliyor"

Bahçıvanlık Birliği Genel Müdürü Raimond Strastin'e göre bu rakamların arkasında kurnaz bir düzen var. Strastin, "Destek almak amacıyla devletten ucuza tohum alınıyor, tahıl ekim makinesiyle hiçbir hasat planı olmadan ekiliyor" dedi.

Bu tarlalar yazın bakılmıyor, sonbaharda ise ürün diskaro ile toprağa karıştırılıyor; ancak sebze yetiştirme desteği yine de isteniyor. Sebze yetiştiriciliği yıllarca gerilerken son yıllarda kök sebze yetiştiriciliği için ek destek ödeniyor. Bu şekilde destek alınması, tarlalarından gerçekten kök sebze çıkarıp markete gönderen az sayıdaki çiftçiyi kızdırıyor.

Jaagomäe Çiftliği'nin eski sahibi Mart Timmi, "Bu doğrudan gerçek üreticilerin sırtından hırsızlıktır, çünkü sebze üretim destekleri bu zor işi telafi etmek ve insanların sofrasına Estonya'da ihtiyacın yarısı kadar üretilen bu değerli ürünü sunmak içindir" dedi.

Jaagomäe Çiftliği ilk yıllarda hektar başına yaklaşık 400 euro destek alırken, bu yıl destek için ödenen toplam miktar artmadığı için bu tutar 160 euroya düştü. Tarım Bakanlığı destekle oynandığını geçen yılın sonunda fark etti ve bu nedenle bu yıl sebze desteği başvuruları on kata kadar daha fazla denetlendi.

Bakanlık daha sıkı denetim yapıyor

Tarım Bakanlığı Tarım Çevresi Dairesi Başkanı Katrin Ratnik, iki tür ihlal olduğunu belirtti: Birincisinde, başvuruda beyan edilen ürün tarlada bulunamıyor; çünkü başvurular ilkbaharda yapılıyor. İkincisinde ise ürün yerel agroteknik normlara uygun yetiştirilmiyor; yani tarla çok fazla yabani otla kaplı oluyor ya da o ürünün normalde yetiştirilmediği şekilde ekiliyor.

Ratnik, daha sıkı denetimin muhtemelen yeterli olmayacağını, üstelik bunun oldukça maliyetli olduğunu kabul ediyor. Bu nedenle başka çözümler de değerlendiriliyor. Ratnik, "Daha radikal bir örnek, şalgamın bir ürün olarak muhtemelen artık sebze desteği alamayacağıdır. Havuç ve kabak kesinlikle kalacak, çünkü onları en azından market raflarında gördük" dedi.

Estonya'da tarım destekleri Tarım Bakanlığı aracılığıyla dağıtılıyor ve başvurular genellikle ilkbaharda alınıyor. Destek miktarı, programa ayrılan toplam bütçeye ve başvuran alan miktarına göre hektar başına hesaplanıyor; başvuran alan arttıkça hektar başına ödenen tutar düşebiliyor.