Estonya elektrik ihtiyacını belirlemek için analiz başlatıyor

Estonya Ticaret ve Sanayi Odası (Kaubandus-tööstuskoda), enerji şirketleri ve devlet temsilcileri, ülkenin artan elektrik tüketimini en düşük sistem maliyetiyle karşılayacak elektrik üretimi, depolama ve dış bağlantı kombinasyonunu belirlemek üzere ortak bir analiz yürütecek. Oda, analizin 2027 yılı Şubat ayı sonuna kadar tamamlanacağını duyurdu.

Analiz, farklı tüketim seviyelerinde Estonya için hangi üretim, depolama ve bağlantı kapasitesi portföyünün en uygun olduğunu ve bunun hangi yatırımları gerektirdiğini araştıracak. Çalışmada enerji güvenliği, arz güvenliği ve çevre gerekliliklerinden kaynaklanan koşullar da dikkate alınacak.

Şeffaflık ve bağımsızlık vurgusu

Oda, analizin entelektüel dürüstlük, ideolojiden bağımsızlık, tarafsızlık ve şeffaflık ilkeleri doğrultusunda yürütüleceğini belirtti. Açıklamada, "Tüm teknolojiler aynı esaslara göre değerlendirilecek ve sonuç, önceden belirlenmiş teknolojik veya dünya görüşüne dayalı tercihler doğrultusunda yönlendirilmeyecek. Analizi etkileyen tüm varsayımlar ve kısıtlamalar açıkça ortaya konulacak ve gerekçelendirilecek" ifadelerine yer verildi.

Süreç, projeye destek veren şirketlerin katkısı ile karar alma yetkisinin birbirinden ayrılması üzerine kuruldu. Projeye destek veren şirketler ve Elering (Estonya elektrik iletim sistemi işletmecisi), sektörel girdi ve geri bildirim sağlayan ancak modelde kullanılan varsayımlar ve girdiler üzerinde karar yetkisi olmayan danışma kurulunda yer alacak. Bu kararları, devlet, akademik çevreler ve Ticaret ve Sanayi Odası temsilcilerinden oluşan ve aynı zamanda görev tanımını, metodolojiyi, girdi verilerini ve kısıtlamaları onaylayan yönetim kurulu alacak.

Analizin temel unsurları olan görev tanımı, metodoloji, girdiler, sonuçlar ve çıkarımlar, kamuoyu tartışmasına açılabilmesi için kamuya açıklanacak. Analiz süresince projenin ara sonuçları hakkında yorum yapılmayacak. Proje sonuçları, analiz tamamlandığında kamuoyuna sunulacak.

Analizin finansmanı projeye katılan şirketler tarafından karşılanıyor. Projeye Eesti Energia/Enefit, Utilitas, Alexela, VKG, Evecon, Baltic Energy Partners, Saare Wind ve Fermi Energia ile elektrik tüketicileri Maag Food ve Lemeks destek veriyor. Elering, sistem işletmecisi olarak danışma kurulunda yer alıyor.

Zamanlama ve siyasi bağlam

Yönetim kurulunda Einari Kisel (İklim Bakanlığı), Ahti Kuningas (Ekonomi ve İletişim Bakanlığı), Raoul Lättemäe (Maliye Bakanlığı), Erkki Raasuke (EIS), Evelin Pärn-Lee (Rekabet Kurumu), Jaak Aaviksoo (Estonya Bilimler Akademisi), Hannes Agabus (Taltech), Ivo Palu (Estonya Elektroenergetik Derneği), Uku Varblane (Gelecek Araştırmaları Merkezi) ile Mait Palts ve Raivo Vasnu (Estonya Ticaret ve Sanayi Odası) bulunuyor. Projeyi, yabancı yatırım danışmanı ve eski Girişimcilik ve Dış Ticaret Bakanı Anne Sulling yönetiyor.

Analizin 2027 yılı Şubat ayı sonunda, Riigikogu (Estonya parlamentosu) seçimlerinden önce tamamlanması planlanıyor. Böylece sonuçların yeni hükümetin enerji politikası kararlarının şekillendirilmesinde kullanılabilmesi amaçlanıyor.

Girişim, Anne Sulling ve Erkki Raasuke'nin Nisan 2026'da yayımladığı ve uluslararası yatırımcıların Estonya'nın büyük enerji altyapı projelerine hangi koşullarda yatırım yapmaya hazır olacağını inceleyen raporundan doğdu. Raporun temel önerilerinden biri, devlete analitik dayanak ve yatırımcılara gerekli öngörüyü sağlamak için Estonya için en uygun elektrik üretimi, depolama ve dış bağlantı portföyünün hesaplanmasıydı.

Bu arada Elering ve Tallinn Teknoloji Üniversitesi de farklı enerji politikası ve teknoloji seçeneklerinin elektrik fiyatı ve arz güvenliği üzerindeki etkisini değerlendirmek üzere Estonya enerji sisteminin gelecek senaryolarını hazırlamaya başladı. Bu analizin 2027 yılı sonunda tamamlanması bekleniyor. Çalışma kapsamında Elering, Estonya enerji sisteminin 2050 yılına kadarki olası gelişim yollarını karşılaştıracak bir elektrik piyasası modeli oluşturacak. Tallinn Teknoloji Üniversitesi ise Avrupa enerji sisteminin gelişim yörüngelerini ve Estonya'nın olası senaryolarını hazırlayacak. İncelemede şebeke tarifeleri, yenilenebilir enerji bedeli, arz güvenliğinin sağlanması maliyeti, sistem dengeleme maliyeti ve 2050 yılına kadar elektrik ve gaz şebekelerinin güçlendirilmesi ihtiyacı dikkate alınacak. Analiz, ulusal vergi ve tüketim vergilerindeki olası değişiklikleri kapsamayacak.