Eston doktor: Kazada yerinden çıkan diş 20 dakika içinde yerine takılmalı

Travma sonucu yerinden çıkan bir dişin ilk 20 dakika içinde yerine takılmasının, dişin tutunma olasılığını ciddi biçimde artırdığı belirtildi. Tallinna Hambakliinik (Tallinn Diş Kliniği) yönetim kurulu üyesi ve diş hekimi Anastasya Kuldmaa, Raadio 4'ün sabah yayınında konuyla ilgili önemli uyarılarda bulundu.

Kuldmaa, diş travması sonrası ilk dakikaların kritik olduğunu vurguladı. "Yerinden çıkan dişi hızla, tam olarak bulunduğu yere geri takarsanız, tutunma ve özellikle çocuklarda dişin canlı kalma olasılığı travmadan sonraki ilk 20 dakika içinde yapılması koşuluyla oldukça yüksektir" dedi.

Travmadan sonra geçen her dakika başarı şansını azaltıyor. Ancak uzun süre geçmiş olsa bile dişi yerine yerleştirmek yine de anlam taşıyabilir. Diş hekimine göre bu durum genel iyileşme prognozunu yükseltiyor: diş daha sonra kaybedilse bile yerinde boşluk yerine kemik oluşabiliyor.

Diş nasıl temizlenmeli?

Yere düşüp kirlenen bir diş, yerine takılmadan önce temiz suyla hızlıca yıkanabilir. Ancak dişin ayrıntılı biçimde durulanmaması ya da fırçalanmaması gerekiyor. Kuldmaa, yaralının kendini iyi hissetmesi durumunda dişin tükürükle de temizlenebileceğini söyledi.

"Yaralanan kişi dişi kron kısmından, yani normalde gördüğümüz üst bölümünden tutabilir ve kökü dikkatlice tükürüğüyle temizleyip yerine takabilir; bu ideal yöntemdir, ancak çok hızlı yapılması gerekir" ifadelerini kullandı.

Diş tamamen çıkmadıysa, yalnızca yer değiştirdiyse veya sallanmaya başladıysa, ciddi bir zorlama olmadan mümkün olduğunca hızlı biçimde eski konumuna getirilmesi öneriliyor. Zamanla kan pıhtıları ve ödem oluştuğu için bu işlem güçleşiyor.

Travma sonrası yalnızca dişlere dikkat etmek yeterli değil. Yüzdeki büyük morluklar ve belirgin ödem, üst ya da alt çene kırığına işaret edebiliyor. Dişler sağlam görünse bile ağzın normal kapanamaması bir başka uyarıcı belirti olarak öne çıkıyor.

Kuldmaa, küçük bir diş kırığında bile hekime başvurulması gerektiğini vurguladı. Bazı hasarlar olağan muayenede tespit edilemiyor. Örneğin bir diş sağlam ve hareketsiz görünse bile dikey bir çatlak nedeniyle ağrı sürebiliyor.

Ayrıca yalnızca röntgen ve özel testlerle saptanabilen travmalar da bulunuyor. Bu nedenle düşme sonrası dişlerin görünürde ne kadar hasarlı olduğu kadar ağrı, ödem, morluk, dişlerin konum değiştirmesi ya da ağzı kapatma sorunları da dikkate alınmalı.