Erken menopoz kadınlarda beyin yaşlanmasını hızlandırabilir

Menopozun erken başlamasının kadınlarda hafıza kaybını hızlandırabileceği ve beyin yapısında daha fazla hasara yol açabileceği bildirildi. ABD'li araştırmacılar, 2.600'den fazla yaşlı kadının sağlık verilerini inceleyerek bu sonuca ulaştı. Katılımcıların hafızası, beyin işlevleri ve beyindeki fiziksel değişimler 18 yıla kadar takip edildi. Sonuçlar, JAMA Network Open dergisinde yayımlandı.

Menopoz, kadınlarda doğal olarak üreme döneminin sona erdiği ve adet döngüsünün kesildiği yaşam evresidir. Genellikle 45-55 yaşları arasında görülmekle birlikte, bazı kadınlarda daha erken başlayabilir. Menopozla birlikte vücutta östrojen başta olmak üzere kadınlık hormonlarının düzeyi belirgin şekilde düşer.

Araştırmanın bulguları neler?

Analizde birkaç dikkat çekici ilişki tespit edildi. En belirgin sonuç, erken menopozun beyindeki beyaz madde üzerindeki etkisiydi. Doğal menopoz beş yıl erken başladığında, sonraki 10 yıl içinde beyaz maddedeki hasar hacminin yaklaşık yüzde 15 arttığı görüldü.

Araştırma ayrıca menopozun on yıl erken başlamasının, kadınların Alzheimer hastalığı olmadan geçirdiği süreyi yaklaşık iki yıl kısalttığını gösterdi. Çalışmaya katılanlara Alzheimer teşhisi ortalama 88,4 yaşında konuldu. Bu durum, menopoz yaşı ile beyin yapısı ve işlevindeki değişimler arasındaki ilişkinin on yıllar boyunca geliştiğini doğruluyor.

Biyolojik açıklama ne?

Bilim insanlarına göre bunun oldukça basit bir biyolojik açıklaması var. Menopoz sırasında östrojen seviyesi önemli ölçüde düşer. Östrojen, beynin enerji düzeyini, hafızayı, öğrenmeyi ve ruh halini düzenleyen, ayrıca hafıza merkezlerini koruyan kritik bir hormon. Beyin, vücudun ürettiği hormonların koruyucu etkisi altında ne kadar uzun kalırsa, yaşlılıkta o kadar iyi dayanıyor. Erken menopoz nedeniyle beyin östrojen desteğinden erken yoksun kaldığı için menopozun başlangıç yaşı değerli bir gösterge sayılıyor. Bu bilgi, doktorların kadının orta yaşında ilerideki demans riskini değerlendirmesine ve önleyici adımlar planlamasına yardımcı olabilir.

Kadınlar ortalama olarak erkeklerden daha uzun yaşasa da Alzheimer hastalığına ileri yaşlarda daha sık yakalanıyor. Bunun nedeni yalnızca uzun ömür olmayabilir; menopozun başlangıç zamanı da bu farkta rol oynayabilir.