Baltik başbakanları: Rail Baltic dört yıl gecikmeyle 2034'te hazır

Estonya, Letonya ve Litvanya başbakanları salı günü video konferansla bir araya gelerek Rail Baltic demiryolu projesinin inşasını görüştü. Ortak açıklamada, üç Baltık ülkesini birbirine bağlayacak hattın daha önce kararlaştırılan 2030 yılı yerine 2034'te tamamlanacağı bildirildi.

Hükümet başkanları, Rail Baltic'in üç ülkenin ortak ve stratejik öneme sahip bir projesi olduğunu vurguladı. Projenin bağlantıları iyileştireceği, rekabet gücünü ve güvenliği artıracağı, askeri hareketliliği destekleyeceği belirtildi.

Yeni hedef: 2028-2034 AB bütçe dönemi

Başbakanlar, ana hattın Avrupa Birliği'nin bir sonraki 2028-2034 bütçe döneminde trafiğe açılmasını hedeflediklerini ve mümkün olduğunca önceki takvime yakın kalmayı amaçladıklarını kaydetti. Rail Baltic'in finansmanı, Baltık ülkeleri için gelecek AB bütçe müzakerelerinde öncelikli konular arasında yer alıyor.

Estonya Devlet Kantçılığı'nın aktardığına göre, Estonya'da başlamış olan inşaat işleri planlandığı gibi sürüyor. Bundan sonraki inşaat takvimleri, yatırım öncelikleri ve finansman ihtiyacı Baltık ülkeleri arasında netleştirilerek Avrupa Komisyonu ve Polonya ile uyumlu hale getirilecek.

Başbakanlar ortak bildirilerinde, bölgesel güvenlik ortamındaki değişimin, bunun ekonomik etkilerinin ve savunma yatırımlarındaki hızlı artışın doğu kanadı bütçeleri üzerinde önemli baskı oluşturduğunu belirtti. Ülkeler aynı zamanda AB'nin dış sınırının güvence altına alınması sorumluluğunu da taşıyor.

"Ortaklaşa, Rail Baltic ana hattını AB'nin bir sonraki çok yıllı mali çerçevesi (MFF) döneminde işletmeye açma taahhüdü veriyoruz. Bu sırada inşaatı komisyonun uygulama kararında (AB) 2025/1332 belirtilen takvime mümkün olduğunca yakın sürdürme hedefini koruyoruz" ifadeleri kullanıldı.

AB'den en az 10 milyar euro talebi

Proje ortakları, gerekli ortak işletim sistemlerini zamanında devreye alacak, kendi inşaat takvimlerini, yatırım önceliklerini ve ulusal yükümlülüklerini belirleyecek. Süreç, Avrupa Komisyonu ve Polonya ile yakın koordinasyon içinde yürütülecek. Açıklamada, Rail Baltic'in sağlayacağı tam faydanın tek tek ulusal kesimlerle değil, ancak entegre bir sınır ötesi koridor olarak işlemesiyle elde edilebileceği vurgulandı.

Baltık ülke liderleri, projenin başarıyla hayata geçirilmesi için AB'nin gelecek çok yıllı mali çerçeve görüşmelerinde Rail Baltic'e Baltık ülkelerinde en az 10 milyar euro ayrılması için ortak hareket edeceklerini taahhüt etti. Bu finansmanın özellikle Avrupa Birliği Altyapı Finansman Aracı (Connecting Europe Facility) kapsamındaki hedefli kaynaklardan sağlanması isteniyor.

Başbakanlar, ana hattın ilk etabının tamamlanabilmesi için projede önemli ölçüde maliyet azaltımı sağlanması gerektiği görüşünde. Ülkelerin, kararlaştırılan temel operasyonel gereklilikleri etkilemeyen teknik ayrıntıları sürekli izlemesi ve mümkün olduğunda uyarlaması, kararların tüm yaşam döngüsü maliyet değerlendirmesine dayandırılması öneriliyor.

Üç Baltık ülkesi ayrıca enflasyonu ve piyasanın aşırı ısınma riskini azaltmak için inşaat, malzeme ve iş gücü kapasitelerini uyumlaştırmaya çalışıyor.