Adriyatik Denizi, Neolitik öncesi kıyı şeridini hızla yuttu

İtalya ile Hırvatistan arasında uzanan Adriyatik Denizi, binlerce yıl önce insanların yaşadığı geniş bir su altı peyzajını barındırıyor. Yeni bir araştırma, denizin bu verimli yaşam alanlarını ne kadar hızlı yuttuğunu ilk kez ortaya koydu. İngiltere ve İtalya'dan bilim insanları, bölgenin antik kıyı şeridini adım adım yeniden oluşturdu: 600'den fazla tortu örneği ve kilometrelerce deniz tabanı tarama verisi incelendi.

Sonuçlar, son buzul çağı sonrası deniz seviyesi yükselmesinin sürekli ve yavaş bir süreç olmadığını gösteriyor. Doğa, büyük ve ani sıçramalar yaptı. Örneğin milattan önce 7800 ile 7600 yılları arasında deniz yüzeyi sadece iki yüzyıl içinde dört metre yükseldi. Araştırma, uzun sakin dönemlerin kısa ama çok güçlü sel dalgalarıyla kesintiye uğradığını ortaya koyuyor.

Eğimli deniz tabanı etkiyi büyüttü

Bilim insanlarına göre, Adriyatik Denizi'nin kuzey kesimindeki son derece yatık deniz tabanı, su seviyesindeki büyük dalgalanmaların etkisini artırdı. Böyle düz bir yüzey şeklinde, küçük bir su seviyesi artışı bile kilometrelerce karanın kaybolması anlamına geliyordu. O dönemde yaşayan Mezolitik avcı-toplayıcılar, bu değişen çevreye sürekli uyum sağlamak zorunda kaldı. Muhtemelen yerleşimlerini giderek iç kesimlere taşıdılar.

Öte yandan, geri çekilen kıyı şeridi insanlara büyük yarar sağladı. Su yükselmesi, nehir ağızlarında yeni lagünler ve bataklık alanlar oluşturdu. Bunlar, dönemin sakinleri için bol balık ve su kuşu barındıran gerçek bir besin cennetiydi.

Denizin ilerlemesi, bölgeye ilk çiftçilerin geldiği daha sonraki dönemlerde de manzarayı değiştirdi. O dönemdeki toplulukların bu hızlı doğal değişimlerle tam olarak nasıl başa çıktığı, ileride yapılacak deniz çamuru araştırmalarıyla ortaya çıkabilir.

Araştırma sonuçları Quaternary Science Reviews dergisinde yayımlandı.