Yerel yönetimlerin finansmanında 2027'de büyük reform

Estonya'da yerel yönetimlerin finansman sisteminde köklü bir değişiklik planlanıyor. Bölgesel İşler Bakanlığı'nın hazırladığı tasarıya göre belediyeler, merkezi devletten gelen ve belirli harcama kalemlerine bağlı tutulan destek fonlarından farklı bir uygulamaya geçecek. Reformun 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girmesi hedefleniyor.

Şu anda yerel yönetimlerin iki temel gelir kaynağı var: sakinlerinin gelir vergisinden aldıkları pay ve devlet destek fonundan aktarılan yaklaşık 122 milyon avro. Ancak bu devlet desteği belirli bir amaca bağlı olarak veriliyor ve miktarı 10 yıldır değişmiyor.

Belediyelere kendi karar verme yetkisi

Reformla birlikte aynı tutar, sabit kalemlerden çıkarılıp yerel yönetimlerin gelir tabanını oluşturan ortak bir havuza aktarılacak. Belediyeler paranın hangi alana daha çok ihtiyaç duyulduğuna kendileri karar verecek. Fon miktarı da gelecekte gelir vergisi tahsilatına bağlı olarak değişecek.

Bölgesel İşler Bakanlığı yerel yönetimler dairesi başkanı Hardi Alliksaar, tasarının koordinasyonunun tamamlandığını ve bakan onayının ardından hükümete, oradan da Riigikogu'ya (Estonya parlamentosu) gitmeyi beklediğini söyledi.

Reformun ilk yılında mevcut sisteme kıyasla bazı yerel yönetimlerin bütçe açığı vermesi bekleniyor. Estonya Şehirleri ve Belediyeleri Birliği, ortaya çıkacak farkları kapatmak için 3,4 milyon avro talep ediyor.

Birlik bünyesindeki finans ve vergi politikası çalışma grubunun lideri ve Saue belediye başkanı Andres Laisk, bu tutarın tek seferlik olduğunu vurguladı: "Bu 3,4 milyon tek seferlik bir meblağ. Yıllık ya da sürekli bir destek değil; geçiş dönemindeki açıkları yumuşatmak için verilecek tek seferlik bir tutar. Sonrasında süreç, koşullar ve ekonomik durumun gerektirdiği şekilde normal işleyişine girecek."

Denkleştirme fonuna ek kaynak yok

Devlet bütçesi imzalarının pazartesi günü atılması bekleniyor ancak denkleştirme fonuna ek kaynak aktarımı öngörülmüyor. Alliksaar, "3,4 milyonla ilgili bir karar yok, ancak bu tutar tasarının ilerlemesi için bir ön koşul da olmadı, dolayısıyla süreci yine de sürdürmek istiyoruz" dedi.

Geçiş döneminde para kaybedebilecek yerel yönetimlerden biri de Jõelähtme belediyesi. Belediye başkanı Andrus Umboja'ya göre devlet geçiş dönemi için kaynak bulmasa bile reform uzun vadede doğru ve gerekli. Umboja, "Faaliyetlerimizi tamamlamak zorundayız, hiçbir şeyi yarım bırakamayız. O yolları yine onarmalı, okullar için ders kitabı ve müdür maaşları için kaynak sağlamalıyız. Bunları mutlaka sağlayacağız. Ancak buradaki soru bir ilke meselesi: yerel yönetimlere eşit davranılıyor mu, davranılmıyor mu?" diye konuştu.