Estonya dahil 12 ülkeden AB'ye savunma fonu itirazı

Estonya'nın da aralarında yer aldığı 12 Avrupa Birliği ülkesi, bloğun gelecekteki savunma programlarının AB dışındaki müttefiklere açık kalması gerektiğini savunuyor. Bu tutum, Avrupa Komisyonu'nun Avrupa Rekabetçilik Fonu (European Competitiveness Fund – ECF) çerçevesinde katı bir Avrupa tercihi kuralı getirmek isteyen Fransa'nın hedefiyle çelişiyor.

Euractiv'in haberine göre söz konusu girişim, gayri resmi bir mektupla gündeme getirildi. Mektuba Almanya, Avusturya, Danimarka, Estonya, Finlandiya, İtalya, Letonya, Hollanda, Portekiz, Romanya, İsveç ve Slovenya imza attı. Belge, Fransa'nın ECF içinde sıkı bir Avrupa tercihi uygulaması yönündeki çabasına karşı çıkıyor.

Mektupta, üçüncü ülkelerin katılımına açık olmanın AB dışındaki müttefikler ve ortaklar için önemli bir mesaj olduğu vurgulanıyor. Bu açıklık, finansmanın etkinliğini artırmanın yanı sıra tedarik zincirlerinde dayanıklılık, yenilikçilik ve ölçek etkisi sağlama potansiyeli taşıyor.

Üçüncü ülkelere açık katılım vurgusu

İmzacı ülkeler, Avrupa Ekonomik Alanı (EEA – European Economic Area) ülkelerinin ve Ukrayna'nın savunma sanayii bölümüne otomatik katılımının, ayrı bir ortaklık anlaşması yapılmaksızın korunması gerektiğini belirtiyor. Gayri resmi belgede, üçüncü ülkelerin AB inisiyatiflerine katılımının bu programların etkinliğini artıracağı ifade ediliyor.

Avrupa başkentleri, 2028-2034 dönemini kapsayacak uzun vadeli AB bütçesi için zorlu müzakerelere hazırlanıyor. Rekabetçilik, savunma ve güvenlik önceliklerinin net biçimde tanımlandığı bu bütçe, birliğin gelecek yıllardaki harcama yönünü belirleyecek.

Avrupa Komisyonu'nun önerdiği 2 trilyon euroluk bütçede, Avrupa Rekabetçilik Fonu için 409 milyar eurodan fazla kaynak ayrılması öngörülüyor. AB'nin yürütme organı, savunma ve uzay sektörüne 130 milyar euro tahsis etmek istiyor; ancak fonların kesin dağılımı henüz netlik kazanmadı. Fransa ise gelecek bütçede katı bir Avrupa tercihi kuralı getirmeyi temel hedeflerinden biri olarak görüyor. Fransa'nın AB işlerinden sorumlu Bakanı Benjamin Haddad yaz aylarında yaptığı açıklamada, Avrupa fonlarının inovasyon ekosistemleri ile savunma ve uzay sektörlerine ortak yatırımlarla bağımlılığı azaltmak için kullanılması gerektiğini söylemişti.