Viru Cezaevi mahkumları geleneksel Estonya kemeri dokuyor

Estonya'nın kuzeydoğusundaki Viru Cezaevi'nde (Viru Vangla) beş mahkum, geleneksel Estonya desenli kemerler dokumayı öğrendi. El dokuması kemerler, kaliteleri onaylandıktan sonra Estonya Ulusal Müzesi'nin (Eesti Rahva Muuseum, ERM) mağazasında satışa çıkarıldı.

Cezaevi yönetimi, hareket hakları kısıtlı mahkumların hücrelerinde çalışabilmesi için bir yol arıyordu. Desenli kemer dokumacılığı uygun bir seçenek olarak belirlendi; dokuma tezgahları da cezaevinde üretildi. Bir mahkum, yaklaşık bir yıl önce bir kitap ve video yardımıyla kemer dokumayı kendi kendine öğrendi ve şimdi diğer mahkumlara da öğretiyor.

Viru Cezaevi ikinci birim başkanı Taavi Puusepp, ilk deneme kemerinin tamamlanmasının ardından yaşananları şöyle anlattı: "Ona nasıl gittiğini sordum. Gözleri parladı ve 'Biliyor musun, bu bir kuyumcu işi gibi: konsantrasyon, hassasiyet ve sabır gerektiriyor' dedi."

Müzeden kalite onayı ve danışmanlık

Cezaevi, ürünlerin kalitesini değerlendirmesi için Estonya Ulusal Müzesi'ne başvurdu ve müzenin Halk Kültürü ve Bilgi Merkezi'nden değerli tavsiyeler aldı.

Müzenin satış ve hizmetler sorumlusu Liina Kuzemtšenko, desenli kemerlerin müze mağazasında çok tutulan ürünler olduğunu belirterek, özellikle Şarkı ve Dans Festivali (laulupidu ve tantsupidu) yaklaşırken talebi karşılamakta zorlandıklarını söyledi. Kuzemtšenko, "Bize sunulan kemerler çok yüksek kalitedeydi ve bunları seçkimize ekleyebildiğimiz için çok mutluyuz" dedi. Cezaevinde üretilen kemerler ERM'de ayrıca etiketlenmiyor; ancak müşteri özellikle cezaevi yapımı bir kemer isterse personel bunu bulabiliyor.

Müzenin Halk Kültürü ve Bilgi Merkezi'nde küratör olan Külli Valk, cezaevinin bu bahar kendilerine başvurduğunda müze çalışanlarının çok şaşırdığını ve heyecanlandığını aktardı. Getirilen parçalar arasında kalite farklılıkları bulunduğunu, ancak dokuma kemerlerin karmaşık desenlere sahip olduğunu ve teknik açıdan çok yüksek kalitede olduğunu belirtti. Valk, koleksiyonlarından özgün parçalarla cezaevi üretimini karşılaştırdıklarını, daha otantik bir çözgü tonunda iplik alabilecekleri yerler önerdiklerini ve özgün kemerlerdeki iplik renklerine dikkat etmeleri gerektiğini vurguladıklarını söyledi. Valk, "Mağazada şu anda satılan kemerlere baktığımda gerçekten üst düzey olduklarını görüyorum. Bu kadar otantik kemerler yapmayı başarmış olmaları şaşırtıcı. Bundan çok memnunuz" diye ekledi.

Yakında online satış da başlıyor

Cezaevlerinin iş merkezinin işlettiği ve yakında açılması planlanan bir online mağaza üzerinden de mahkum yapımı desenli kemerlerin satılması planlanıyor. Cezaevi bunu Estonya'nın kültürel mirasına katkı sağlama fırsatı olarak görüyor.

Puusepp, "Desenli bir kemer yalnızca bir nesne değil. Estonya'nın hikayesini taşıyor ve aynı zamanda bir kişinin kendi hikayesini daha iyiye doğru değiştirme fırsatını temsil ediyor. Sadece el yapımı bir kemer almıyorsunuz; aynı zamanda birinin iyi çalışma alışkanlıkları geliştirmesine ve kültürel mirası korurken topluma geri dönmesine yardımcı oluyorsunuz" dedi.

Viru Cezaevi'nde toplam beş mahkum desenli kemer dokuyor. Puusepp'e göre bir mahkum ortalama ayda iki, en çalışkan olan ise dört kemer üretiyor.