Viljandi Müzesi'nde Köler'in kayıp dev eserinin kopyası görülebilir

Estonya'nın ilk profesyonel ressamı Johann Köler'in 200. doğum yıldönümü nedeniyle düzenlenen sergiler büyük ilgi görüyor. Cumartesi günü, Köler'in kayıp büyük eseri "Büyüden Uyanış"ın (Ärkamine nõidusunest) bir kopyası izleyiciyle buluştu. Eser, tek bir siyah-beyaz fotoğraftan yapay zekâ yardımıyla yeniden oluşturuldu.

Viljandi Müzesi'ndeki serginin küratörü Kristjan Mändmaa'ya göre "Büyüden Uyanış", Köler'in 1864 yılında yaptığı programatik ve siyasi bir eser. Tablonun boyutları da olağanüstü: 4,3 metreye 3,2 metre.

Tablo, Estonyalıların toprak mücadelesini anlatıyor

Mändmaa, eserin içeriğini şöyle açıklıyor: "Burada mezar odasına girmiş ve tabutun kapağını kaldırmış bir Alman junkerini (toprak sahibi soylu) görüyoruz. İçeriden, 700 yıllık kölelik dönemini yaşamış bir Estonyalı kadın görünüyor. Junker, kadının boynundan, Estonyalıların toprağını simgelemesi gereken bir muska almaya çalışıyor." Küratöre göre bu, o dönemin önemli bir sorunuydu; çünkü Estonyalıların toprağı yoktu ve toprak Almanların elindeydi. Bu durum Köler'e büyük bir adaletsizlik gibi göründü ve ressam bu şekilde mücadele etti.

Eser, o dönemde büyük skandallara yol açtı. Mändmaa, Baltık Alman basınının öfkelendiğini ve Köler'i tehdit ettiğini belirtiyor. Bir efsaneye göre tablonun kaybolmasının nedeni de bu: Mändmaa, "muhtemelen Baltık Almanlar bir kurnazlık yaparak tabloyu yok etti" diyor.

Yıldönümü sergilerine yoğun ilgi

Viljandi Müzesi program müdürü Signe Susi, Köler'in yıldönümü yılında Viljandi'de üç büyük sergi açıldığını ve bunların olağanüstü ilgi gördüğünü söylüyor. Susi'ye göre Kondas Merkezi'ni yaklaşık 11 bin, Rük Galerisi'ni 2 bin 500 kişi ziyaret etti; Viljandi Müzesi'nde ise bu süre içinde 13 binden fazla ziyaretçi bekleniyor.

Müzik öğretmeni ve orkestra şefi Harry Illak, Köler'in 190. doğum yıldönümü etkinliklerinde de yer almıştı. O günden bu yana Illak'ın bu büyük şahsın hayatına ve eserlerine ilgisi giderek arttı. Illak, "Tüm bu ziyaretlerden sonra Köler'e ve onun eserlerine dair resmim, on yıl öncesine göre önemli ölçüde değişti" diyor.

Yapay zekâyla yeniden oluşturulan "Büyüden Uyanış" kopyası, Viljandi Müzesi'nde pazar günü de görülebilecek.