Uzmanlar: Matematikte dil geçişi okullarında fark büyüyor

PISA testlerinin sonuçları, Estonca eğitim veren okullarla Rusça eğitim veren "geçiş okulları" arasındaki başarı farkını bir kez daha gözler önüne serdi. Fark özellikle matematikte belirgin. Peki bu okullardaki öğrencilere matematik neden daha zor geliyor ve önümüzdeki eğitim yılından itibaren ortaokulun son kademesinin de Estonca'ya geçmesiyle tablo değişecek mi?

Bir yıl önce okuldan ayrılıp özel ders vermeye başlayan matematik öğretmeni Yulia Korneyeçeva, şu anda ağırlıklı olarak 6., 9. ve 12. sınıf öğrencileriyle çalışıyor. Son sınıf öğrencileri özel öğretmenle sınavlara hazırlanırken, altıncı sınıflar matematiğin temellerini anlamaya çalışıyor; çünkü birçok öğrencinin konuyu tek başına kavramasını dil bariyeri engelliyor.

Ders saatleri dil eğitimine kaydırılıyor

Uzmanlara göre farkın birden fazla nedeni var. Bunlardan biri, Rusça eğitim veren okullarda programdaki ek ders saatlerinin geleneksel olarak Estonca'yı güçlendirmeye ayrılması. Korneyeçeva, bu okullarda her kademede bulunan yedek saatin ya da birkaç saatin her zaman ek Estonca dersine gittiğini, bunun özellikle son kademede etkisini gösterdiğini belirtiyor. Ona göre Estonca eğitim veren okullar ise bu kaynağı çoğunlukla ek matematik derslerine yönlendiriyor.

Eğitim ve Bilim Bakanı Kristina Kallas ise haftada iki serbest dersin matematik ya da fen derslerindeki zayıflığın gerekçesi olamayacağını savunuyor. Kallas, sorunun başka nedenleri olduğunu düşünüyor.

Problemi derinleştiren bir diğer etken de öğretmen açığı. Okul yönetimleri bugün tüm güçlerini geçiş sınıfları için sınıf öğretmenleri ve branş öğretmenleri bulmaya harcıyor.

Tallinn Belediyesi Eğitimden Sorumlu Başkan Yardımcısı Andrei Kante, matematik öğretmenlerinin çoğunlukla Sovyet dönemi okul ve üniversite eğitimi aldığını, yeniden eğitimlerinin ve mesleki gelişimlerinin yıllarca devletin önceliği olmadığını söylüyor. Kante, şu anda kadroların zorunlu olarak değiştiğini, metodik açıdan çok iyi yetişmiş öğretmenlerin okullardan ayrılmak zorunda kaldığını ve yerlerine çoğu zaman niteliksiz kişilerin geldiğini belirtiyor. Ona göre bu ciddi bir sorun.

Kante, önümüzdeki eğitim yılında ortaokulun üçüncü kademesinin de Estonca eğitime geçeceğini ve bunun gerçek bir krize yol açacağını ifade ediyor. Sınıfların karşısına koyacak öğretmen bulunmadığını, Tallinn'in sorunu kendi imkânlarıyla çözmeye çalıştığını anlatan Kante, Tallinn Teknik Üniversitesi ile de görüştüklerini, bu üniversitenin öğretmen yetiştirmediğini ancak öğrencilerinin branş derslerinde çok iyi hazırlığa sahip olduğunu söylüyor.

Fark fonksiyonel okumada da büyüyor

Korneyeçeva, toplumda eleştirel düşünmenin geliştirilmesinin güçlü biçimde desteklendiğini, ancak ana dilinde eğitim görmeyen çocuklar için bunun bir üst düzey olduğunu vurguluyor. Ona göre bu öğrencilerin önce terimleri ve bir problemi nasıl çözeceklerini anlaması gerekiyor; alternatif çözüm yolları aramak onlar için çok daha zor. Farkın özellikle fizik, kimya ve biyoloji gibi diğer sayısal derslerde de büyüyeceğini öngörüyor.

En büyük sorun ise öğrencilerin fonksiyonel okuma sonuçlarında ortaya çıktı. Bu sonuç, Estonya'nın PISA'ya katıldığı ilk yılda bile bu kadar düşük değildi. Bugün Eston öğrencileri, eğitim dilinden bağımsız olarak, 10 yıl önceki akranlarından tam bir yıl geride okuyor.

Bakan Kallas, çocukların giderek daha fazla İngilizce metin okuduğunu, bunun da ana dildeki fonksiyonel okumada düşüşe yol açtığını belirtiyor. PISA sonuçlarına göre Rusça fonksiyonel okumadaki düşüş Estonca'dakinden bile daha güçlü.

Läänemere Gümnaasium Müdürü Denis Presnetsov ise çocukların sanal dünyada yaşadığını, bunun algıyı ve hafıza gelişimini etkilediğini söylüyor. Ebeveynlerin de sorumluluk alıp evde okuma ve tiyatro gibi etkinliklere ilgiyi desteklemesi gerektiğini vurguluyor.

Eğitim Bakanı Kallas'a göre Estonca eğitime geçiş, Estonca ve Rusça eğitim gören öğrenciler arasındaki başarı farkını kapatacak ve test sonuçlarını yükseltecek. Kallas, sorunun eğitim sisteminde uzun süredir var olduğunu, bu nedenle Estonca eğitime geçişin yalnızca Estonca dili meselesi olmadığını belirtiyor. Ona göre matematik, fen ve fonksiyonel okuma alanlarında genel hazırlık düzeyinin yükseltilmesi gerekiyor.