Estonya müzik ve bale okulu yeni finansman modelinden şikâyetçi

Estonya'nın başkenti Tallinn'de faaliyet gösteren Müzik ve Bale Okulu (MUBA), 1 Ocak 2026'da yürürlüğe giren yeni devlet finansman modelinin okulun eğitim yapısını ve buna bağlı maliyetleri yeterince hesaba katmadığını savunuyor. Okul, Eğitim ve Araştırma Bakanlığı'ndan (HTM) bu yıl için ek kaynak almış olsa da, ihtiyacın doğrudan yeni modelden kaynaklandığını vurguluyor.

MUBA Müdürü Piret Rips, okulun bakanlıktan ek tutar talep edebildiğini, ancak ek finansman ihtiyacının 1 Ocak 2026'dan itibaren geçerli olan finansman modelinden kaynaklandığını söyledi. Rips, "Yeni model, MUBA'nın öğretim faaliyetinin özel niteliğini ve buna bağlı maliyetleri yeterince dikkate almıyor" dedi ve bakanlığın okulun bütçe durumundan haberdar olduğunu ekledi.

2027 bütçesi üzerindeki görüşmeler sürüyor. Görüşmelerin merkezinde, finansman modelinin MUBA'nın özel yapısını daha iyi hesaba katacak ve okulun görevlerini yerine getirmesine imkân tanıyacak şekilde uyarlanması yer alıyor. Rips'e göre finansmanın, okulun yüksek düzeyde ve çok yönlü genel eğitim ile müzik ve dans eğitimi sunma yönündeki ulusal görevini uzun vadeli ve sürdürülebilir biçimde desteklemesi kritik önem taşıyor.

Bakanlık: Geçiş dönemi söz konusu, bütçe dengeye gelmeli

Eğitim ve Araştırma Bakanlığı Devlet Okulları Dairesi kıdemli danışmanı Alo Savi, MUBA'nın 2026 bütçesine talep edilen paranın ayrılması kararının alındığını doğruladı. Ancak Savi, yeni finansman modelinin özü itibarıyla yanlış olduğu iddiasını reddetti. Modelin kapsamlı süreçlerden geçtiğini belirten Savi, amacın temel eğitim sonrası öğretime ve mesleki ortaöğretime daha fazla kaynak aktarmak olduğunu söyledi.

MUBA'nın benzersizliğinin finansman modelinde istisna hak edip etmediği sorusuna Savi, her okulun kendine özgü olduğunu yanıtını verdi. Savi, "Estonya mesleki eğitim alanında her okul farklıdır, ancak aynı zamanda Estonya iş gücü piyasasının ihtiyaç duyduğu ve Eston dili ile kültürünün korunması açısından önemli olan mesleki eğitimin sunulması gerektiği de göz önünde bulundurulmalı" dedi. "Her okul çok temel ve önemli istisnalara ihtiyacı olduğunu söyleyebilir" diye ekledi.

Yeni modelin mantığı nedeniyle bazı okulların bütçelerinin büyük ölçüde değişebilmesi üzerine, sisteme bu yıl ve gelecek yıl için iki yıllık bir geçiş dönemi eklendi. Savi, "Bütçesi öncekine göre yüzde 5'ten fazla azalan okulların – MUBA da bunlar arasında – ek kaynak talep etme imkânı var. Bu, eğitimin devamlılığını sağlamak ve yeniden yapılanma için zaman tanımak amacıyla getirildi" diye açıkladı.

Bakanlığın değerlendirmesine göre MUBA hâlihazırda adımlar attı; örneğin daha önce şişirilmiş olan yönetim kadrosu azaltıldı ve müfredat gözden geçirildi. Bakanlık, 2027 sonuna kadar okul bütçesinin mevcut finansman modeli dikkate alındığında yeniden dengeye geleceğine inanıyor.

Modelin düzeltilmesi gerekirse mümkün

Bakanlık günlük olarak yürürlükteki yasa ve yönetmelikleri esas alsa da, finansman modelinin etkilerini değerlendirmek için özel bir komisyon kurdu. Komisyonun çalışmalarına mesleki eğitim kurumlarının temsilcileri de katılıyor. Savi, analizin gerçek bir ihtiyaç ortaya koyması hâlinde modelin değiştirilebileceğini doğruladı. Bu konudaki nihai kararı Eğitim ve Araştırma Bakanı verecek.

ERR'in Eylül ayında aktardığına göre MUBA, bütçe açığını kapatmak ve bu yılki eğitimi kesintiye uğratmadan tamamlamak için Eğitim ve Araştırma Bakanlığı'ndan 379 bin 702 euro ek finansman talep etmişti. Yetersiz finansmanın ana nedeni, okulun orantısız biçimde büyük bulduğu yaklaşık yüzde 11'lik bütçe kesintisiydi. Ayrıca geçen yılın sonunda gerçekleşen öğretmen asgari maaş artışı, bakanlığın bu amaçla ek kaynak ayırmaması nedeniyle okula ekonomik harcamalardan karşılanması gereken ek yükümlülükler getirdi.