Uzman: İşgal altındaki bölgelerde seçim Moskova'nın çaresiz mesajı

Estonyalı güvenlik uzmanı Rainer Saks, Rusya Devlet Duması seçimlerinin işgal altındaki Ukrayna topraklarında gerçek bir seçim süreci olmadan geçtiğini söyledi. ERR Uudised'in "Välisilmas" programına konuşan Saks'a göre Moskova, bu bölgelerin Rusya ile bütünleşmiş olduğu izlenimini yaratmaya çalışıyor; ancak gerçekte Rus liderliği cepheye yeni asker gönderme ihtiyacıyla karşı karşıya. Uzman, bunun yakın zamanda ek bir seferberlik getirebileceği uyarısında bulundu.

Seçim sonuçları elbette kimseyi şaşırtmadı. Saks, sonuçlardan "her şeyin eskisi gibi devam edeceği" dışında bir anlam çıkarılamayacağını belirtti. Yine de bazı mikro ayrıntılar tartışmaya değer. Örneğin Adil Rusya partisi yüzde 5 barajını kıl payı kaçırdı; kesin sonuçların 25 Eylül'de açıklanması bekleniyor. Partinin barajı geçmesi ve parlamentoda yeni bir grup oluşturması hâlâ olası. Ancak genel tabloda Birleşik Rusya'nın çoğunluğu sürpriz değil.

Dikkat çeken bir başka nokta, seçime katılım oranının bu kez yüzde 60'ın altında kalması. Rusya üzerine çalışan bazı siyaset bilimciler, katılımın kontrol altında tutulmaya çalışıldığını düşünüyor. Saks'a göre bu daha çok bir siyasi teknoloji meselesi: aşırı hareketlilikten, örneğin insansız hava aracı saldırıları sürerken büyük kalabalıkların toplanmasından çekinilmiş olabilir.

İşgal bölgelerinde seçim görüntüsü

Saks, işgal altındaki bölgelerde gerçek bir seçim süreci yaşanmadığını vurguladı. Rusya'nın kendi içinde de seçim kampanyası ciddi biçimde yürütülmedi; bazı partiler sokakta sınırlı propaganda yapabildi. Sosyal medyada sandık merkezlerindeki düzensizliklere dair grotesk görüntüler yayıldı, ancak bunlar bir seçim süreci anlamına gelmiyor.

Uzman, işgal altındaki topraklarda özellikle Kırım, Donetsk ve Luhansk bölgelerinin yanı sıra Zaporijya ve Herson'un işgal altındaki kesimlerinin öne çıktığını belirtti. Donbas'a Rusya'dan ciddi sayıda insan yerleştirildi. Saks, bu nüfusun Rus işgal yönetiminin geleceğinin dayandığı temel olduğunu söyledi. Bu nedenle bölgelerin Rusya ile bütünleşmiş gibi gösterilmesi kararlaştırıldı. Saks bunu "biraz çaresiz bir siyasi mesaj" olarak nitelendirdi; çünkü bunun mevcut duruma gerçek bir etkisi yok.

Avrupa Birliği'nin işgal altındaki bölgelerde seçim yapılmasına izin verilmediğini açıkça ortaya koyması da önem taşıyor. Saks'a göre AB en azından bunun fark edildiğini ve konuya tarafsız yaklaşılmadığını gösterdi.

Seferberlik tartışması

Saks, seçimlerin kendiliğinden bir değişiklik getirmeyeceğini; ancak Kremlin'in yapmayı planladığı düzenlemeler varsa şimdiki zamanın uygun bir fırsat olduğunu belirtti. Yeni hükümet nasıl olsa resmen atanacak. Başbakanın değişip değişmeyeceği belirsiz; Saks, Birleşik Rusya'nın seçim listesi başında yer alan Sergey Lavrov'un başbakanlığa aday olması durumunda çok şaşıracağını söyledi. Lavrov'un böyle bir talebi olmadığına da kuşku duymuyor. Buna karşılık Devlet Başkanı'nın siyasi değişiklik yapmak istemesi hâlinde bunun için uygun bir an olduğunu, hükümet kadrolarında bazı değişikliklerin görülebileceğini ekledi.

Seferberlik konusu ise daha karmaşık. Saks, Rus ordusunun ek seferberliğe ihtiyaç duyduğundan ve askeri yönetimin bunu talep edeceğinden kuşku duymuyor. Asker sayısı geniş bir cephede saldırı yürütmeye yetmiyor; mevcut saldırı 2023'ün ilk yarısına benzer biçimde dar cephe hatlarına sıkışmış durumda. Rusya Devlet Duması Savunma Komitesi'nden ayrılan bazı üyelerin sosyal medyada bu yönde açıklamalar yaptığını hatırlattı. Yine de Ukrayna seferberliği şu an genel hatlarıyla planlandığı gibi ilerliyor. Rusya'da seferberlik ilan edilip edilmeyeceği doğrudan Duma seçimlerine bağlı değil; bu karar başka bir mecrada alınacak.