Ülo Mattheus: Rusya rafinerileri yanıyor

Eston yorumcu Ülo Mattheus, Sirp dergisinde yayımlanan ve ERR Uudised'de aktarılan değerlendirmesinde, Rusya'nın tam kapsamlı Ukrayna savaşının beşinci yılına girerken savaşın nitelik ve yöntem değiştirdiğini belirtti. Mattheus'a göre savaş artık bir şehirler, enerji ve terör savaşına dönüştü; drone ve füzelerle yürütülüyor.

Yorumcu, cephenin büyük ölçüde sabit kalması ve Rusya'nın burada başarı elde etme kapasitesini tüketmesi nedeniyle Moskova'nın Ukrayna halkını terörize etmeye, altyapıyı yıkmaya ve Ukrayna'nın direncini kırmaya odaklandığını kaydetti.

Trump'tan Ukrayna'ya suçlama

Mattheus, ABD Başkanı Donald Trump'ın Rusya'ya el uzattığını, Ukrayna'yı savaşı başlatmakla, savaş sırasında seçim yapılmadığı için demokrasi eksikliğiyle ve şimdi de akaryakıt fiyatlarının artmasıyla suçladığını yazdı. Trump, fiyat artışının nedenini Ukrayna'nın Rus yakıt sektörünün büyük bölümünü tahrip etmesine bağlıyor.

Yazıda, bağımsız Rus ekonomi analisti Vyaçeslav Şiryayev'in değerlendirmelerine yer verildi. Şiryayev'e göre Ukrayna, Trump ile Vladimir Putin'in manipülasyonlarına boyun eğmez ve Rusya'nın petrol sektörünü tamamen yakarsa savaş hızla sona erebilir ve Ukrayna kazanabilir. Analiste göre haftada beş rafinerinin vurulması Rusya'da motor yakıtının tükenmesine yeter; zarar görmemiş tesis sayısı artık fazla değil. Şiryayev, Rusya'nın veri merkezlerinin yok edilmesini de kritik görüyor: Yandex ve Sberbank veri tabanlarının çökmesi ve halkın panikle bankalara akın etmesi durumunda Rus bankacılığı ve ekonomisinin çökeceğini savunuyor.

Mattheus, böyle bir sonucun Rus iş dünyasıyla ilgilenen Trump ve çevresinin planlarına uymadığını, Ukrayna'nın zafer gidişatını yavaşlatma kararının bundan kaynaklanabileceğini ileri sürüyor.

Lukoil dosyası ve 22 milyar dolarlık portföy

Yazıya göre Trump'ın Rusya'nın yaklaşık beş milyon ton dizel yakıt ihraç etmesine izin vermesi, 3 Kasım'daki ara seçimlerle ilişkilendiriliyor; bu, yakıt fiyatlarını düşürüp seçmenleri Cumhuriyetçilere yöneltme isteği olarak yorumlanıyor. Şiryayev ise bunu bir PR numarası olarak görüyor ve Rus dizelinin ABD pazarına hiç ulaşmayacağını söylüyor; çünkü ABD dünyanın en büyük yakıt üreticilerinden biri ve buna ihtiyacı yok.

Mattheus'a göre Trump'ın kararının arkasında daha çok Lukoil'in uluslararası varlıklarının devri meselesi var. Dizel satış lisansı ile Lukoil varlıklarının satışı arasında doğrudan bağa dair kanıt bulunmasa da satış izni, satış süreci boyunca Lukoil rafinerilerinin ve dağıtım ağlarının durmamasını, tedarik zincirinin kesilmemesini sağlıyor.

Yazıda, Lukoil'in uluslararası portföyünün değerinin yaklaşık 22 milyar dolar olarak tahmin edildiği belirtiliyor. Bu, yaptırımların zorunlu kıldığı satış fiyatı; şirketin uluslararası imparatorluğunun normal koşullardaki gerçek değerinin ise 35-50 milyar dolar arasında olduğu öne sürülüyor. Lukoil'in küresel varlıklarına talip konsorsiyumun başında, Trump'ın seçim kampanyasının büyük bağışçılarından milyarder Todd Boehly bulunuyor.

Mattheus, Putin'in Lukoil'i eşeğin burnunun önünde tutulan havuç gibi kullandığını, bunun da hayvanı istenen yöne koşturduğunu yazıyor.