Ukrayna'da ateşkes görüşmeleri yeniden gündemde

ABD, Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşı sona erdirmek için tarafları yeniden müzakere masasına getirmeye çalışıyor. ABD başkanının özel temsilcilerinin Moskova ve Kiev'e yaptığı ziyaretlerin ardından her iki taraf da üçlü formatta yeni bir görüşme turunun olası olduğunu açıkladı. Buna karşın çatışmalar sürüyor ve tartışmalı başlıkların başında Donbass üzerindeki kontrol geliyor.

Geçen hafta sonu ABD Başkanı Donald Trump'ın özel temsilcileri Moskova ve Kiev'i ziyaret etti. Görüşmelerde Amerikan tarafının çatışmanın çözümüne ilişkin önerileri ele alındı. Görüşmelerin sonunda üçlü formatın yeniden başlatılmasının planlandığı duyuruldu.

Kremlin Dış Politika Danışmanı Yuri Uşakov, Amerikan temsilcilerin bu ziyarete ciddi şekilde hazırlandığını belirterek, "Sadece savaşın bir an önce sona ermesine yönelik geleneksel ilgi dile getirilmedi, aynı zamanda çözüm yollarına dair bir dizi değerlendirme de ortaya kondu" dedi.

Önceki benzer görüşmelerden farklı olarak taraflar, yaklaşan müzakerelerin ayrıntılarını kamuoyuna açıklamadı. Moskova'da özel temsilcilerin Rusya Devlet Başkanı ile görüşmesi üç saati aşkın sürdü; Kiev'deki görüşme ise dört saatten fazla devam etti.

Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov, "Hiçbir maddeyi kamuoyu önünde tartışmak istemiyoruz, tartışmayacağız da. Kaldı ki şu anda şekillenmiş, yerleşik bir program ya da yol haritası yok. Üçlü müzakerelerin yeniden başlatılmasına yönelik genel bir girişim ve siyasi irade var; bu da doğrulandı" ifadelerini kullandı.

Kiev'de Avrupa ülkeleri de masaya oturdu

Kiev'deki müzakereler üç tur halinde yapıldı; son turda Britanya, Almanya ve Fransa temsilcileri de görüşmelere katıldı. Bu bir anlamda kırılma olarak değerlendiriliyor; çünkü Washington daha önce Avrupa'yı çatışmanın doğrudan tarafı saymıyor ve eski kıtayı müzakere sürecinin dışında tutuyordu.

ABD özel temsilcisi Jared Kushner, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile "bugüne dek sonuç vermemiş pek çok fikri" gözden geçirdiklerini belirterek şunları söyledi: "Sürdürülebilir barış için hangi unsurların gerektiğini gerçekten düşünmeye çalıştık. Rusya bunun sonunda ne elde edebilir? Ukrayna ne elde edebilir? Ve dünya bundan ne kazanabilir? Bu çok iyi bir diyalogdu. Biz çok soru sorduk, o da çok soru sordu."

Bu yılın ocak ve şubat aylarında üçlü müzakerelerin iki turu yapılmış, ancak Orta Doğu'daki savaş nedeniyle üçüncü tur askıya alınmıştı. Şimdi taraflar yeni bir turun hazırlığından söz ediyor. Jared Kushner ve Steve Witkoff'un ABD'ye dönüşünün ardından Beyaz Saray'ın sahibi Donald Trump, Vladimir Putin ile bir saatlik bir görüşme yaptı.

Trump, "Sorun birbirinden nefret eden iki kişi. Bence en çok da mesele bunda: birbirinden nefret eden iki insan. Hayatım boyunca yaptığım tek şey insanlarla konuşmak oldu. Anlaşmaların nasıl yapıldığını bilirim ve bu ikisi savaşmaktan yoruldu" dedi.

Amerikan basınına göre Witkoff'un Beyaz Saray'daki başarılarından memnun olunmuyor; sekiz seyahatte kayda değer bir atılım sağlanmadı. Bu göreve Witkoff'un yerine, o da yakın zamanda Moskova'yı ziyaret eden CIA Direktörü John Ratcliffe'in getirilebileceği belirtiliyor.

Cephe hattı neredeyse sabit kalıyor

Bazı analistlere göre en büyük anlaşmazlık noktası hâlâ idari sınırlar içindeki Donbass'ın kontrolü. Ukrayna, Donetsk bölgesindeki toprakları etkili biçimde elinde tutmayı sürdürüyor; ancak askerlerin kendi ifadesiyle bölge neredeyse ıssız hale geldi.

Bir insansız kara aracı komutanı Sergey Vartanyan, "Buraya ilk geldiğimizde, bahar başında, hâlâ bütün arabalar duruyordu, evler sağlamdı ve insanlar yaşamaya devam ediyordu. Şimdi sivilleri neredeyse göremezsiniz; muhtemelen gittiler" dedi.

ABD özel temsilcileri Ukrayna'dan ayrılır ayrılmaz Kiev'e yönelik saldırılar yeniden başladı. Analistler cephe hattının neredeyse değişmediğini, ancak her iki tarafta da yerel ilerlemeler kaydedildiğini belirtiyor.

Ukrayna, Rusya topraklarının derinliklerine saldırılarını sürdürdü: insansız hava araçları ilk kez yaklaşık 3000 kilometre kat ederek Novıy Urengoy'a ulaştı. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, batılı ortaklarıyla yakın ilişkilerini sürdürerek geldiği Kanada'da yaklaşan kış öncesi destek sağladı. Yardım paketleri arasında gaz alımı için 310 milyon dolarlık kredi garantisi ve hava savunması için önleyici füze alımına yönelik 250 milyon dolar bulunuyor.

Zelenski, "Enerji desteği için minnettarız. Hava savunması için de. Kararı biliyorum. Çok minnettarım. Sanırım biraz sır verdim. Her halükarda bu sizin kararınız. Ama bu karar bizim hayatlarımızla ilgili. Bu hava savunması alanında çok önemli bir yardım paketi. Hayati önem taşıyor. Dünyada bu tür sistemlerde büyük bir kıtlık var ve bunun için size minnettarız" dedi.

Bu arada Kiev'de Ukrayna Başsavcısı Ruslan Kravçenko istifa etti. İstifa, yolsuzlukla mücadele kurumlarının, dolandırıcılık amaçlı çağrı merkezlerine koruma sağladığından şüphelenilen bir astı hakkındaki soruşturması sırasında geldi. Kravçenko daha önce, astının gözaltına alınması nedeniyle istifa etmeyeceğini açıklamıştı.